ΧΡΟΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΤΗ Ν Ι ΡΑ ΤΗΣ ΛΕΥΚΑΔΑΣ

 ΣΠΥΡΟΥΙ.ΑΣΔΡΑΧΑ

Ανάμεσα στα κατάλοιπα του Λευκαδίτη λόγιού Ιωάννη Σταματέλου, (1822-1881),
απόκεινται στη Βιβλιο-θήκη της Βουλής (κωδ. 128)1, υπάρχουν
και τ'απόγραφα από τέσσερα χρονικά σημειώματα αναφερόμενα στη μονή
 του Αγίου Νικολάού στη Νιρά - ένα κτίσμα του 17ου αιώνα στην περιοχή
 του χω-ριού Αθάνι της Λευκάδας. Τα χρονικά έχουν γραφεί στα 1766
από τον ηγού-μενο της μονής Γερβάσιο Κορφιάτη. Στο απόγραφο του
Σταματέλου κατέχουν τα φύλλα 58' - 59" τον 6ου από τα 13 τεύ-χη του κώδικα.
 Στα φύλλα 59" - 60' κα-ταχωρίζεται αντίγραφο της Πρόθεσης της μονής
που περιέχει 27 ονόματα.
Ο Σταματέλος προτάσσει στο απόγραφό τον την ένδειξη:
Σημειώσεις
 Εξ ανεκδότου χειρογράφου συντεθεί-σαι υπό Γερβάσιου
Ιερομονάχου Κορφιάτη, ηγουμένου του Αγίου Νικολάου Εις Ιράν κατά το 1766,
Δεκεμβρίου 17, ημέρα Κυριακή.
Αντικείμενο των χρονικών είναι
η ιστο-ρία της μονής από την ίδρυσή της (1637) ως το έτος 1726
 και αναπαράγουν ή κα-ταγράφουν μερικώς άλλα παλαιότερα χρονικά,
 όπως προκύπτει από τα γρα-φόμενα του ίδιου του χρονικογράφου: "
και καθώς τα ηύρα γεγραμμένα εις ένα βιβλίον τα εμετέγραφα" (χρον. Ι),
 "ταύ-την την ιστορίαν ηύρα γεγραμμένην εις ένα παλαιόν βιβλίον από
 τίνα ιερομόνα-χον Κεφαλληναίον, Παρθένιον το όνομα, ο οποίος
 εστάθη ηγούμενος εις την αυ-τήν μονήν έτει από Χριστού 1726" (χρον.ΙΙΙ).
 'Ετσι πριν από το Γερβάσιο ένας Κε-φαλλονίτης ηγούμενος της
 μονής Παρ-θένιος είχε γράψει ένα ή περισσότερα σύντομα χρονικά
 που οι πληροφορίες τους περνάνε και στο ΙΙ και ΙΙΙ χρονικά του Γερβάσιου.
 Το IV χρονικό, εκτενέστε-ρο και με περισσότερες ειδήσεις,
 βασί-ζεται κι αυτό στα σημειώματα του Παρ-θένιου, σε προφορικές
 μνήμες και, τέλος, χρησιμοποιεί κι ένα χωρίο από τη γεω-γραφία
 τον Μελέτιου που κάνει λόγο για την αρχαία ιστορία της περιοχής
της μονής. Τα ονόματα της πρόθεσης δεν έχουν γραφεί, τουλάχιστον όλα
, από το Γερβάσιο, αφού ύστερα από το δικό του ακολουθούν άλλα 17.
 Τα χρονικά Ι και Ιν αναφέρουν ότι τις ειδήσεις τους τις αντλούν από
ένα "βιβλίο", δηλαδή χει-ρόγραφο, όπου ήταν καταγραμμένα τα περιουσιακά
 στοιχεία της μονής.
Πρό-κειται για τον κώδικά της, στον οποίο είχε
 καταχωρήσει και τα σημειώματά του ο Παρθένιος. Το "βιβλιαράκιον"
 με τα σημειώματα
 Θα πρέπει να ήταν ένας ανακαινισμένος κώδικας
της μονής, όπου ο Γερβάσιος, μαζί με την καταγραφή των περιουσιακών
στοιχείων, έγραψε και τα δικά του χρονικά.
 Στον ίδιο ανακαινισμέ-νο
κώδικα είχαν καταχωριστεί από τον ίδιο το συντάκτη των χρονικών,
ως ένα σημείο, και από άλλους αδελφούς της μονής κατόπιν, τα ονόματα
 των νεκρών μοναχών, 27 στο σύνολο.
 Η σημασία των χρονικών
 δεν συνιστά-ται μόνο στο ότι διασώζουν την ιστορία της μονής από το
 χρόνο της ίδρυσής της (1637) ως τα 1726:
η εύρεση της εικό-νας που
 στάθηκε η αφορμή να χτιστεί. το αρχικό οικοδόμημα, η άφιξη ενός
Δωδεκανήσιου ιερομόναχου που το φρόντι-σε από τα 1667 ως τα 1682,
η επέκτα-ση του μοναστηριού και η διοργάνωσή τον από τον επίσκοπο
 Παραμυθίας Κλή-μεντα2 που, άγνωστο γιατί, άφησε ή έχα-σε το θρόνο
του για να μονάσει στον Αγιο Νικόλαο στη Νιρά από τα 1682 περίπου ως
τα 1707, τέλος οι δωρεές κτημάτων στη μονή και οι συμπεριφορές των
 μο-ναχών, όλα αυτά αποτελούν μερικευμέ-να τεκμήρια για φαινόμενα
τυπικά, αλλά και γι' αυτό ιστορικά, που συνδέονται με τη δημιουργία των
μοναστικών πυ-ρήνων.
Σημειώνουμε τη διακίνηση, για την οποία τα
χρονικά μας δίνουν περισ-σότερες από μία μαρτυρίες, την αναχώ-ρηση
με την οποία μπορεί να κλείσει μια εκκλησιαστική σταδιοδρομία,
τον τρόπο δημιουργίας της μοναστηριακής περιου-σίας, με τη μέθοδο των
δωρεών στη πε-ρίπτωσή μας, όπου δεν σημειώνεται καμιά αγορά.
 Αλλά
 και σε δύο άλλα ση-μεία τα χρονικά παρουσιάζουν ενδιαφέ-ρον: στην
 μαρτυρία τους για ορισμένη επίδραση που ασκεί η Γεωγραφία του
 Μελέτιου και στη μαρτυρία τους για μια συγκεκριμένη περίπτωση ιδιοποίησης
ης μοναστηριακής ιδιοκτησίας που εκ-δηλώνεται με τη μετατροπή μιας
 αμε-λημένης μονής σε πατρωνία ιδιωτικού δικαίου.
 Η επίδραση του
 Μελέτιου, η σύνδε-ση του ιστορικού της μονής με τις αρ-χαιότητες
του τόπου και τα Θρυλούμε-νά του δείχνει μια φάση ιστορισμού που
εύλογα μπορεί να αναχθεί στην επίδρα-ση ενός έργου με έντονο το
 στοιχείο αυτό, καθώς η Γεωγραφία του Μελέτιου. Τίποτε, ωστόσο,
δεν λέει ότι πρόκειται για πρωτογενή επίδραση του Μελέτιου: εκείνο
 που αυτού του είδους τάσεις για ιστορισμό δείχνουν είναι μια ετοιμότητα
 για αναφορά προς την αρχαιότητα, της οποίας ετοιμότητας έκφραση είναι
και ο Μελέτιος. Ο Γεωγράφος γνωρίζει την ύπαρξη του μοναστηριού και
το μνημονεύει στο έργο του  3, αφού προηγούμενα κάμει λόγο
 για το ναό του Απόλλω-νος Λευκάτα και τις καθαρτήριες
τελε-τές που γίνονταν στην αρχαιότητα στο

ακρωτήριο: "καλείται τώρα ετούτος ο τόπος Ιερά, όπου είναι Μοναστήριον

 επ'ονόματι τον Αγίου Νικολάου".
 Ο Γερβάσιος στο Ιν χρονικό συσχετίζει

 το λόγιας κατασκευής τοπωνύμιο Ιερά με το ιερό του Απόλλωνος και

 συμπεραίνει ότι το Νιρά είναι παραφθορά του πρώτου:
 "και από το ιερόν   εκαλέσθη και ο τόπος Ιερά,
 υπό δε των εντοπίων καλείται χυ-δαιότερον Νιρά". 

'Ετσι μπορεί να διακρί-νει κανείς πώς εκδηλώνεται η επίδραση του βιβλίου. 

Αρχικά σαν ερεθισμός σε μια στοιχειώδη ιστορική αίσθηση και κατό-πιν

, στο σύντομο χρονικό του Γερβάσιου, σαν παροχή ενός πληροφοριακού

 στοι-χείού, που χρησίμευσε για να δοθεί ιστο-ρικό βάθος σε μια ασύνδετη 

με το πα-ρελθόν της περιοχή.
Τη διαδικασία της μετατροπής της μονής σε 

πατρωνία ιδιωτικού δικαίου την παρακολουθούμε συνδυάζοντας τη μαρ-τυρία 

των χρονικών με τις αντίστοιχες ενός εγγράφον4 του 1723.
 Σύμφωνα με τα

 χρονικά η περιουσία της μονής δια-μορφώθηκε στην περίοδο της ηγουμε-νίας

 του Κλήμεντος (περ. 1632-1707), στα τελευταία δηλαδή χρόνια της

 τουρ-κοκρατίας (1499-1684) και στα πρώτα της βενετοκρατίας (1684-1707)

 στο νησί: "και εις αυτόν τον καιρόν (:του Κλήμε-ντος) αφιέρωσαν 

οι χριστιανοί το άνω-θεν πράγμα, το οποίον ύστερα οι Ρομπο-τιάδες 

δνναστικώς επήραν δια γιους πα-τρονάτο..." (χρον. ΙΙ). Το Ιν χρον. 

παρα-δίδοντας λεπτομερέστερα το περιστα-τικό, αναφέρει ότι μετά 

το θάνατο του διαδόχου του Κλήμεντος στην ηγουμενία Σαββάτιον

 (1707-1713), "έμεινε ηγούμε-νος ο κυρ Γρηγόριος. Και διατί ήτον

 δο-σμένος εις τα σαρκικά πάθη, ανεχώρη-σεν... και αυτός άφησε

 διάδοχον αυτού τινά ιερομόναχον Ιωακείμ, και αυτός πηγαινάμενος
εις την Αγίαν Μαύραν απέΘανε εκεί εις την χώραν από Χριστού 

αφκ = 1 720 και έμεινε το μοναστήριον έρη-μον.
 Και ετότες επήραν οι Ρομποτιάδες το πράγμα του
 μοναστηρίου και το εξεγύμνωσαν παντελώς, επήραν και τα χαρτία.
.." Το έγγραφο που μνημονεύτηκε πιο 

πριν, ένα διάταγμα εκδομένο στις 20. ΙΧ. 1 723 από τον Ανώτερο 

Προνοητή Λευ-κάδας Πέτρο Magno, προσφέρει πληρο-φορίες που,

διασταυρωνόμενες με τις παραπάνω των χρονικών, διασαφηνί-ζουν

 τον τρόπο με τον οποίο έγινε η υπαγωγή της μονής σε πατρωνία ιδιω-τικού 

δικαίου: ήδη στα 1714, αναφέρει ο Magno στο διάταγμά τον, οι οικογέ-νειε

 Ρομποτή, Κατσιγιάννη, Κουτσα-ντώνη, Μπογόρδου, Ζαχαράτου και

 Κα-μιδάβλη, που όλες κατοικούσαν στο χωριό Αθάνι, είχαν 

αναγνωριστεί με διά-ταγμα του Ανώτερου Προνοητή Λευκά-δας Βίκτωρα

 Οι Mosto ως ιδιοκτήτριες της μονής. Το δικαίωμα ιδιοκτησίας

 ανα-γνωρίσθηκε ξανά από τον Da Mosto, που είχε διαταχθεί να

 κάμει έλεγχο όλων των τίτλων των μονών του νησιού. Ο μονα-δικός

 τίτλος που παρουσίασαν οι παρα-πάνω οικογένειες ήταν το διάταγμα 

του Βίκτωρα Ο Mosto, αλλά και αυτός ο τίτ-λος δεν πέρασε στα αρχεία του Magno,

 γιατί, όπως γράφει, τον είχε χάσει ο βοη-θός του, ένας Πομπήιος Κονιδάρης. 

'Ετσι στο σκεπτικό του αρκέστηκε να σημειώ-σει ότι πείστηκε για τα

 δικαιώματα ιδιο-κτησίας των πέντε οικογενειών του Αθα-νιού από

 το γεγονός ότι ασκούσαν "μα-κροχρόνια κατοχή" πάνω στη μονή

. Η καταστροφή άλλωστε του αρχειοφυλα-κείού τον εμπόδιζε να

 κάμει έλεγχο με βάση τα κατάστιχα των μονών. Τώρα φωτίζεται 

το παράθεμα από το Ιν χρο-νικό: η ιδιοκτησία της περιουσίας της μονής

 δεν έγινε μετά το Θάνατο του Γρη-γορίού, όπως μπορούσε να εξαχθεί

 από τη διατύπωση του χρονικού, συνεπώς η φράση "και ετότες επήραν 

οι Ρομποτιά-δες το πράγμα..." δεν υπαινίσσεται το χρόνο του Θανάτου τον

 Γρηγορίου, αλλά τα πρώτα χρόνια (1713-14) διάστημα της ηγουμενίας

 του ή του διαδόχου του Ιωακείμ. Η φράση πάλι "επήραν και τα χαρτία...

" υπαινίσσεται την εξαφάνιση κάθε αποδεικτικού στοιχείου, πού Θα μπορούσε

 να ματαιώσει τη μετατροπή της μονής σε ιδιωτική πατρωνία.

 'Ετσι εξηγείται η έλλειψη τίτλων από την πλευρά των πέντε οικογενειών: 

κάνο-ντας αυθαίρετη κατοχή στη μονή σε μια στιγμή που είχε εγκαταλειφθεί

 από τον ηγούμενό της, ή αλλάζοντας μια καλλιερ-γητική σχέση σε σχέση

 ιδιοκτησίας, ήταν επόμενο να μην διαθέτουν κανένα νόμι-μο τίτλο

 οι ίδιες και αντίθετα να έχουν λόγους να εξαφανίσουν όσούς υπήρχαν. 

Από τη διαδικασία της ιδιοποίησης προ-κύπτει ότι ίσως η μονή δεν υπαγόταν 

στον επίσκοπο Λευκάδας, αλλά στο Πατριαρχείο, γιατί αλλιώς δεν

 Θα ήταν τόσο εύκολο να μεταβληθεί σε ιδιωτική πατρωνία. 

Πίσω από την ευκολία με την οποία αναγνώρισαν οι βενετικές αρχές τις

 απαιτήσεις των οικογενειών, ενδεχο-μένως δεν υπάρχει μόνο κάποια 

ελαστι-κότητα ή αδυναμία ελέγχου, αλλά πολι-τική σκέψη: η τυπική

 τακτική Domina-nte ν'αποκόβει τις κτήσεις της από την επίδραση

 του Πατριαρχείου, φαίνεται ότι πρόσφερε το πλαίσιο που επέτρε-ψε

την ενέργεια του Βενετού Ανώτερου Προνοητή. Η μικρή άλλωστε 

σημασία της μονής και η έλλειψη ισχυρών ενδια-φερομένων εξηγούν, 

γιατί δεν προκλή-θηκε αντιδραση και δεν επιζητήθηκε πα-ρέμβαση του Πατριαρχείου. 

Στο εξής το μοναστήρι μνημονεύεται σαν ιδιόκτητο5: το εισόδημά του το

 καρπώνονται οι ιδιο-κτήτες, που κάθε διετία εκλέγουν δύο

 ή περισσότερους επίτροπους, τον ηγού-μενο και τον εφημέριο. 

Το καθεστώς άλ-λωστε της πατρωνίας ιδιωτικού δικαίου εξασφάλιζε

 το κληρονομικό δικαίωμα και στούς κατιόντες συγγενείς 

και έτσι η ιδιο-κτησία δεν κινδύνευε να χαθεί από τις οικογένειές τους. 

ΤΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 

Εκδίδονται εδώ σύμφωνα με την ανάγκη του Ι. Σταματέλου, 

αλλά με συγχρο-νισμένη την ορθογραφία, που ήδη έχει διορθωθεί

 στο απόγραφο, και αποκατα-στημένη τη στίξη.
Σε υπόμνημα στο   κάθε χρονικό καταχωρίζονται
 οι αποκατα-στάσεις και οι σημειώσεις

 του Σταματέ-λου.
 Μετά τα χρονικά ακολουθούν τα ονόματα της

 Πρόθεσης και τέλος όσα σχόλια Θεωρήθηκαν απαραίτητα. 

(1) 85Τ Αυτό το πράγμα εξουσιάζει το αυτό μοναστήριον και 

όποιος το αποξε-νώσει να είναι αφορεσμένος και ασυγ-χώρητος

 και μετά Θάνατον άλυτος. Δια-τί εχάθησαν τα χαρτία, και οι 

αφιέρο-σες... ερημώθη πολύν καιρόν το μονα-στήριον και μη 

ευρίσκοντας εγώ κανένα φως, τα έγραψα εις το παρόν βιβλιαρά-κιον 

να ευρίσκονται γεγραμμένα πάντο-τε έως το τέλος του κόσμου. 

Εγγράφη το παρόναψξς', Δεκεμβρίου 17, ημέρα Κυριακή. Γερβάσιος

 Ιερομόναχος Κορφιάτης ηγούμενος του Αγίου Νικολάου έγραψα 

το παρόν και βεβαιώνω.
Ο Ι. Σταματέλος σημειώνει: "ου κα-τάλογον 

προτάσσεr και ον κρίνομεν ανωφελές να αντιγράφωμεν". 

(ΙΙ) 58" Πρώτον εστάθησαν κτήτορες εις το αυτό μοναστήριον

 Κλήμης ο Παρα-μυθίας επίσκοπος, ο οποίος το εστόλι-σε και 

το εκαλλώπισε. Και εις αυτόν τον καιρόν αφιέρωσαν οι χριστιανοί 

το άνω-θεν πράγμα, το οποίον ύστερα οι Ρομπο-τιάδες δυναστικώς 

{επήραν} δια γιους πατρονάτο, όμως δεν ηξεύρω ποιος το αφιέρωσε.

 Και καθώς τα ηύρα γεγραμ-μένα εις ένα {βιβλιον} τα εμετάγραψα. 

Γερβάσιος Ιερομόναχος {επήραν}: προσθήκη Σταματέλου {βιβλίον}:

προσθήκη Σταματέλου 

(ΙΙΙ) Κλήμης ο της Παραμυθίας επίσκοπος ετελεύτησε εκ τήσδε

 προσκαίρου και εδιάβη προς την αιώνιον ζωήν έτει από κτίσεως

 κόσμου ζσιε' = 7215, από δε Χρι-στού 1707 = αψς" και ετάφη

 εις την αυ-τήν σεβάσμιαν μονήν του Αγίου Νικο-λάου έξωθεν 

της εκκλησίας ως ταπεινό-φρων οπού ήτον. Του οποίου ο τάφος 

φαίνεται έως την σήμερον, έχων και το όνομα αυτού γεγραμμένον

 επάνωθε του τάφού. Και μετά τον Θάνατον ερημώθη το μοναστήριον

 πολύν καιρόν. Ταύτην την ιστορίαν ηύρα γεγραμμένον εις ένα παλαιόν 

βιβλίον γεγραμμένον από τινα ιερομόναχον Κεφαλληναίον,

 Παρθένιον το όνομα, ο οποίος εστάθη ηγούμένος εις την αυτήν

 μονήν έτει από Χριστό 1726, αρχιερατεύοντος του κυρ Ευγενίου

και όντας το βιβλίον πολλά παλαιόν και χαλασμένο, τα εσήκωσα 

και τα έγραψα εις το παρόν βιβλίον διά να φυλάττω-νται μέχρι της

 συντέλειας του αιώνος. Αμήν αΨξς
Ο ταπεινός ηγούμενος της αυτής

 μο-νής Γερβάσιος Ιερομόναχος 

(Ι) 59Γ Ιστορία παλαιά δια το κάστρον εις τον κάβον Δε - Δουκάτον,

 σηκωμένη από την Γεωγραφίαν του κυρ Μελετίου, του ποτέ Μητροπολίτον 

Ναυπάκτου και Άρτης. Η δε ιστορία ούτως έχει... Και από το ιερόν 

εκαλέσθη και ο τόπος Ιερά, υπό δε των εντοπίων καλείται χυδαιότερον 

Νιρά. Ο δε τόπος είναι του χωρίου Αθά-νι. Και διατί επερι{είχε} 

το αυτό βιβλίον το πράγμα τον μοναστηρίου και τον Θά-νατον του

 κυρ Κλήμεντος, του ποτέ επι-σκόπου Παραμυθίας και πρώτου κτήτο-ρος 

της αυτής μονής του Αγίου Νικολάου, διά τούτο έγραψα και την

 παρόν ιστορίαν και ακόμα

Θέλω γράψει και πότε εκτίσθη το ιερόν μοναστήριον και πόσοι εστάΘησαν 

κατά καιρούς προε-στοί της μονής. Εκτίσθη το ιερόν μονα-στήριον

 έτει από Χριστού χιλίους εξα-κοσίους τριάντα έξη, επειδήτις και να

 ευρέθη μια εικόνα μικρή εις τόπον όπου είναι η εκκλησία σήμερον,

 την οποία ει-κόνα ευρίσκοντας ένας ποιμήν προβά-των, ήγούν πιστικός

, και κτίζοντας αυ-τός μικρήν εκκλησίαν έθεσεν την ιεράν εικόνα

 εκεί, και ήρχονταν από το χωρίο ιερείς και ελειτουργούσαν 

πέντε - δέκα φορές τον χρόνον. Και μετά παραδρο-μήν χρόνων

 τριάκοντα εξαπέστειλεν ο Θεός ένα ιερομόναχον από τα

 Δωδ{κά-ν}ησα και εστάθη εις την αυτήν εκκλη-σίαν 

χρόνους δεκαπέντε και ετελεύτησε από Χριστού έτος αχπβ' = 1682. 

Και μετά ταύτα ερχόμενος ο άνωθεν Κλήμης, ο της Παραμυθίας

 επίσκοπος, αντα/μώς με τον ιερομόναχον Γρηγόριον και τον 

πνευματικόν {Σαβ}βάτιον, έκτισαν την εκκλησίαν μεγαλύτερην,

 καθώς ευρίσκε-ται έως την σήμερον, εις τον οποίων τας ημέρας 

αφιέρωσαν οι χριστιανοί χωρά-φια και αμπέλια και ελιές εις την 

αυτήν εκκλησίαν, διά να είναι μοναστήριον, να έχουν κι αυτοί

 μνημόσυνον αιώνιον. Και μάλιστα ο κυρ Σωτήρης ο Χωραφάς

 και Ιωάννης Κατηφόρης, οι οποίοι αφιέρω-σαν το χωράφι εις τα Μαλά.

 Εκοιμήθη εν Κυρίω ο άνωθεν Κλήμης έτος από Χρι-στού αψζ" = 1707

 και μετά παραδρο-μήν χρόνων έξη ετελεύτησε και ο κυρ Σαββάτιος

 και έμεινε ηγούμενος ο κυρ Γρηγόριος. Και διατί ήτον δοσμένος εις

 τα σαρκικά πάθη, ανεχώρησεν αρχιερα-τεύοντος του κυρ Ανθίμου

 και άφησε διά-δοχον αυτού τινά ιερομόναχον Ιωακείμ. 

Και αυτός πηγαινάμενος εις την Αγίαν Μαύραν απέθανε εκεί εις

 την χώραν από Χριστού αψκ' = 1720 και έμεινε το μο-ναστήριον έρημον.

 Και ετότες επήραν οι Ρομποτιάδες τα πράγματα του μονα-στηρίου

και το εξεγύμνωσαν παντελώς, επήραν και τα χαρτία... μετά ταύτα

 ήλθε τις Παρθένιος ιερομόναχος... ούτως έχει: σημείωση Σταματέλου:

 "παραλείπομεν αυτήν ως γνωστήν. Αντι-γράφομεν δε τας μετ?αυτήν

 σημειώ-σεις". ιερόν: το απόγραφο έχει ιερόν (του Απόλλωνος), 

η παρένθεση όμως είναι σιωπηρή προσθήκη του Σταμ. Δωδε{κά-ν}ησα: 

στο χφ. Δωδενήσα αποκατάστα-ση Σταμ. μάλιστα: στο απόγραφο

 μαλί-στα παραδρομήν: στο απόγραφο παρα-δομήν {Σαβ} βάτιον: 

στο χφ. βάτιος απο-κατάσταση Σταμ. Παρθένιος ιερομόνα-χος 

σημείωση Σταμ.: "τα λοιπά λείπου-σι". 

(V) Πρόθεσις της Ιεράς μονής Του Αγίου Νικολάου εις την Νιράν 

ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ ΑΡΧΙΕΡΕΩΣ Γρηγορίου ιερομονάχου 50 Σαββατίου

ιερομονάχου Παρθενίου ιερομονάχου Παγκρατίου ιερομονάχου

 Αντωνίου ιερομονάχου Θεοδοσίου ιερομονάχου Ιγνατίου ιερομονάχου 

Ζαχαρίου ιερομονάχου Γερβασίου ιερομονάχου Νικολάου ιερέως 

Αναστασίου ιερέως Βασιλείου ιερέως Αγαπίου ιερομονάχού Γερμανού

 μοναχού Αβερκίου μοναχού Ανανίου μοναχού Ανθίμου μοναχού

 Αθανασίου μοναχού Δαμασκηνού μοναχού Ευθυμίου μοναχού 

Γερασίμου ιερομονάχου Βασιανού ιερομονάχου Ιωακείμ ιερομονάχου 

Νικοδημίου ιερομονάχου Σεραφείμ ιερομονάχου Ιωαννικίου ιερομονάχου 

ΣΧΟΛΙΑ 

Κλήμης επίσκοπος Παραμυθίας: 

Δεν αναγράφεται στους καταλόγους. 

Στην Παραμυθιά είχε μεταφερθεί η έδρα του επίσκοπου "Βουθροντού και Γλυκέως".

 Το όνομα της νέας έδρας υποτίθεται ότι προστέθηκε στη φήμη του 

κατά το 17756, τα χρονικά όμως αποδεικνύουν ότι στα τέλη του 

17ου αιώνα ο επίσκο-πος φημιζόταν ως "Παραμυθίας".

 Αρχιε-ρΙΧΤΣύΟνΤΟς του ΚUρ Ευγενίου (ΙΙΙ χρον.):

Ο Ευγένιος Μαρίνος, μητροπολίτης Λευ-κάδας από τα 1710 ως τα 1732'.

 Η ιστο-ρία ούτως έχει αν χρον.): 

Βλ. Μελέτιος, Γεωγραφία παλαιά και νέα, εκδ. Β', τ. 2, Βιέννη 1807, σ. 299-300.

 Αρχιερατεύο-ντος του κυρ Ανθίμου:

 Ο Άνθιμος Μαρί-νος ασκεί το λειτούργημά του στη Λευ-κάδα τα έτη 1686 - 1704$,

 ενώ ο Γρηγό-ριος γίνεται, σύμφωνα με το χρονικό, ηγούμενος στα 1713, 

όταν πεθαίνει ο Σαββάτιος, δηλαδή κατά την αρχιερα-τεία του Ευγένιου Μαρίνου (1 710-1737). Ανάμεσα σε αυτόν και τον Ανθιμο, ο Θεο-φάνης Δανίας, (1704 -1710).

 Αν δεν πρό-κειται για παρανάγνωση του Σταματέ-λον (Ανθίμου αντί Ευγενίου),

 είναι πιθα-νό να πρόκειται για μνημονικό σφάλμα του

 Γερβάσιου (1766) που δε διακρίνει τα ονόματα των δύο Μαρίνων.

 Σ' αυτή την περίπτωση οι πληροφορίες σχετικά με το Γρηγόριο

 δε Θα πρέπει να προέρ-χονται από κάποιο χρονικό του Παρθέ-νιου,

 ο οποίος γράφέι (1726) στα χρόνια της αρχιερατείας του Ευγένιου. 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: 

1 Περιγραφή του κωδ. Ο Σπ. Λάμπρος, Κα-τάλογος κωδίκων της 

Βιβλιοθήκης της Βουλής, "Νέος Ελληνομνήμων", 5 (1908), σ. 311-6,

 για τα φ. όπου τα χρονικά, σ. 315. - Για τον Ιωάν. Σταματελο βλ. 

το φυλλάδιο: Ιωάν. Σταματέλος. Βιογραφική αφήγησις και λόγοι 

εκφωνηθέντες εις την κηδείαν και εις το μνημόσυνον αυτού, 

Ζάκυνθος 1881 (στις σ. 3-10 μελετήματα του Χιώτη και Δε Βιάζη).

 2 ΒΑ. τα σχόλια που ακολουθούν τα χρονικά.

 3 Μελέτιος, Γεωγραφία παλαιά και νέα, εκδ. Β'. τ. 2, Βιέννη 1807, σ. 299-300,

 φυσικά το χω-ρίο έχει καταχωρηθεί στον κώδικα της μονής

 από την πρώτη έκδοση (1728).
 Δε φαίνεται πολύ πιθανό ότι ο 

Μελέτιος γνώριζε το μονα-στήρι, επειδή αυτό είχε κάποια φήμη, 

είναι λο-γικό να το κρατούσε στη μνήμη του ή στα χαρ-τιά του, 

επειδή Θ"άκουσε στα Γιάννενα ή στην Αρτα (1691-1697 Φεβρ.) 

τα σχετικά με τον Κλή-μεντα.
Η γεωγραφία γράφηκε από το έτος

 1697 ως το 1707, σε μια εποχή όχι απομακρυσμένη από την άφιξη 

του Κλήμεντα στη Λευκάδα και την ηγουμενία του. 

Για τα χρονολογικά της Γεω-γραφίας, Κ. Δ. Μέρτζιος, 

Το εν Βενετία ηπειρω-τικόν αρχείον,"ΗπειρωτικάΧρονικά",

11 (1936), σ. 323, πβ. Ευλ. Κουριλας, Ηπειρωτικά ανάλε-κτα,

 Ιωάωινα 1956, σ. 75 κε., Ν. Α. Β8, Μ1-1105

 Mitros aus Janina υπ ie Chronik νοη More α,

 "Byzantinisch - Neugriechische )ahrbucher", 7 (1944), σ. 96 κε

.
4 Το δημοσιεύει σε μετάφραση από το ιτα-λικό ο Κ. Γ. Μαχαιράς,

 "ναοί και Μοναί Λευκά-δος", Αθήναι 1957, σ. 335-6, τα σχετικά

 με τη ρύθμιση των εκκλησιών και των μονών στην

 Επτάνησο, όπως τελικά διατυπώθηκαν με το νόμο του 

Sagredo (26. νπι. 1754 - επικύρωση του 18.1,1755),

 αυτ. σ. 25-35 (εκκλησίες), 220-6 (μονές) το ιταλικό

 κείμενο του νόμου του Sagre do στον G. Pojago, Le leggi municipali ι11 Isole Jonie,

τ. 1, Corfu 1848, σ. 157-170 (εκκλησίες: 159-164, 168-170, 

μονές: 164-168). Πβ.
 Από τη σχετική βιβλιογραφία τον Διον. Στεφάνου,

 "Περί ενοριών ή συναδελφικών ναών κατά το κρατή-σαν

 προ της Ενώσεως της Επτανήσου σύστη-μα, εν σχέσει 

προς το εν τη λοιπή Ελλάδι, "Πρα-κτικά του εν Κερκύρα 

Πρώτου Πανιονίου Συνε-δρίου, εν Αθήναις 1915,

 σ. 90-5". 5 Κ. Γ. Μαχαιράς, ε.α., σ. 232, 243, 278,

 όπου αντίστοιχες μνείες του μοναστηριού ως ιδιόκτη-του

σε έγγραφα των ετών 1805, 1804, 1820. 6 Δ.Α. Παναγιωτδης,

 Χρονολογικός κατάλο-γος των επισκόπων Παραμυθίας, 

"Νεολόγου Εβδομαδιαία Επιθεώρησις", 2 (1893), σ. 310,

 Γερμανός μητροπολίτης Σάρδεων, Επισκοπικοί κατάλογοι

 των εν Ηπείρω και Αλβανία επαρ-χιών του Πατριαρχείου

 Κ/πόλεως, "Ηπειρωτι-κά Χρονικά", 12 (1937), σ. 31, 32, 79, 81-13. 7

 Π. Χιώτης, Ιστορικά Απομνημονεύματα Επτανήσου, τ. 6 (σειράς),

 εν Ζακύνθω 1887, σ. 157. Κ. Γ. Μαχαιράς, ε.α., σ. 373. 8

 Π. Χιώτης, ε.α., τ. 6. σ. 157. Κ. Γ. Μαχαι-ράς, ε.α., σ. 373. 

Ιερείς στον Αγιο Πέτρο

Του Επαμεινώνεα Κούρτη

Θα ήθελα να διευκρινίσω, πριν αναφερθώ στο κύριο Θέμα τον παρόντος, ότι  ,ούτε τον ιστορικό θέλω να παραστήσω ούτε το δημοσιογράφο.

Απλώς Θέλω να καταγράψω τούς ανθρώπους που ιερούργησαν στο χωριό μας τον αιώνα που πέρασε και κάποια χρόνια πριν.

Να βρίσκονται τα ονόματά τους για τον μελλοντικό ιστορικό, 

που ίσως θελήσει κάποτε να ασχοληθεί με τη θρησκευτική

 Ζωή του Αγίου Πέτρού.

Κι αυτό, γιατί στη Μητρόπολη Λευκάδος δεν υπάρχει καταγραφή, που να αναφέρει τους εκάστοτε ιερείς τον χωριού μας.

Τις πληροφορίες και τα ονόματα που αναφέρονται εδώ πήραμε από ηλικιωμένους χωριανούς μας, που κι αυτοί τις έμαθαν από τους γονείς τους ή από άλλες πηγές.

Γι' αυτό, αν υπάρχει λάθος στο όνομα ή τις χρονολογίες και κάποιος γνωρίζει περισσότερα για οιονδήποτε αναφερόμενο στο κείμενο αυτό, ας μας το επισημάνει να το διορθώσουμε. 

Οι χρονολογίες γέννησης και Θανάτου (όχι όλων) αναφέρονται στα Δημοτολόγια της πρώην κοινότητας Αγ. Πέτρου, γι' αυτό και είναι ελλιπείς.

Οι ιερωμένοι αυτοί ήταν μαζί με τους δασκάλούς πριν από καμιά εκατοστή χρόνια οι πνευματικοί άνθρωποι του χωριού. Αντιμετώπισαν τον πόνο και το κλάμα στα πέτρινα εκείνα χρόνια, που κυριάρχησαν δυο παγκόσμιοι πόλεμοι και μνημόνευσαν παιδιά νέα που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα.

Γιατί ασφαλώς κηδείες δεν έγιναν, αφού χάθηκαν αυτά τα παιδιά στη Μακεδονία, τη Μ. Ασία, την Αλβανία και αλλού.

Οι ιερείς όλοι ήταν και είναι συμπαραστάτες στο χωριανό, στο γείτονα, τον ξωμάχο, για τί ξέρουν τον καθενός την κατάσταση. Ο παπάς-ΠΑΠΑΣ το λέω με κάθε σεβασμό στο σχήμα και το πρόσωπό τον - είναι εκείνος που έρχεται σε άμεση επαφή με το ποίμνιό του, με το λαό, με τον πόνο, το δάκρύ, το παράπονο, τον κόσμου την αδικία. Μακριά πολλές φορές από την οικογένειά τους, στις ενορίες των γύρω χωριών, πηγαίνοντας ποδαρόδρομο νυχτιάτικα, για να βρεΘούν στην ώρα τους στην εκκλησία.

Η αμοιβή τους πριν από τη μισθοδοσία τους από την πολιτεία ήταν 

η "προαίρεση" το Πάσχα, 

"στο τρισάγιο", στον "Αγιασμό", το λάδι, το στάρι,

 αλλά και ο σεβασμός του κόσμου στο ράσο και το πρόσωπο του παπά.

Αυτά ήταν που απολάμβανε ο ίδιος.

Στο βιβλίο τον αείμνηστου Γερ. Δρακονταειδή "ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑ-ΦΙΚΑ ΑΓ. ΠΕΤΡΟΥ" στη σελίδα 32 ΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ 1684-1797 αναφέρεται ότι μεταξύ άλλων που διώχθηκαν από τους τούρκους από την Πρέβεζα το 1815 και έφθασαν στον Άγιο Πέτρο ήταν και ο ιερεύς Κατσιγιάννης.

Στη σελίδα 57 "ΕΚΚΛΗΣΙΑΙ - ΑΓ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ" σημειώνει:

"Ως εφημέριος το 1863 προσελήφθη ο εκ Ζακύνθου πρωτοσύγγελος Κ. Κόντος". Στη σελίδα 58: "εφημέριοι υπήρχσν εκ περιτροπής, από τας οικοyενείαςΚαΒΒαδία, Ρομποτή, Ζαχαράτον και Αντύπα, ιεροδιάκονος Γ. Κατηφόρης, ιερομόναχος, αποβιώσας εις Βενετίσν.

" Στη σελίδα 60:

Γνωστοί εφημέριοι εις Αγ. Αποστόλους:

1770-1805 Ι.Α. Δρακονταειδής.

1840    Ι. Μπελόνιας

1890   Ι. Σίδερης

1901  Τ. Ζαχαράτος

1914-1960    Ε. Ι. Καββαδίας

Ο Βασίλης Σίδερης μας μίλησε για τον ιερέα Θεόδωρο Σίδερη. Γεννήθηκε στο Αθάνι, αλλά εγκαταστάθηκε στον Άγ. Πέτρο, όπου έκανε οικογένεια.

"Ενα από τα παιδιά του, ο Γιάννης Σίδερης, ακολούθησε και αυτό το ιερατικό στάδιο.

"Εμεινε κάποια χρόνια στον Άγιο Πέτρο και μετά το 1820 κατέβηκε στη Βασιλική, όπου έζησε τα υπόλοιπα χρόνια του.

 Ο Γρηγόρης Ψωμάς μας ανέφερε τονΣτάΘη Καrnφόρη (παπά Σταθέλο), τον παπα -Πατρίκιο Μπελόνια, το Γιάννη Δρακονταει-δή (τους αναφέρει και ο Γερ. Δρακονταειδής), και τον παπά Παύλο Κατηφόρη.

Η κ. Μαρία Μαραγκού από τα Δημοτολόγια μας έδωσε τα παρακάτω ονόματα.

 Δημήτριος Παν. Βλασσόπονλος 1848, 

Θουκυδίδης Καrnφόρης 1863-1932; (Γιος  τον παπά Παύλού Κατηφόρη). 

Γιώργος Ρομποτής - Ζαχαράτος 1864-1939; 

Τηλέμαχος Ρομποτής - Ζαχαράτος (Γιος του παπά Γιώργη Ρομποτή) Ευάγγελος Ι. Καββαδίας 1884-6-1-1973, 

Πάνος Ευαγ. Βλασσόπονλος 1888-4-10-1980

 Χειροτονήθηκαν από το Μητροπολίτη Δανιήλ (ο ιερέας Καββαδίας το 1916 στη Φανερωμένη).

 Γιώργος Νικολ. Κατηφόρης 1908  -31-10-1996 

χειροτονήθηκε διάκος στον Άγιο Πέτρο και ιερέας στο Δράγανο, όπου έμεινε ως τη συνταξιοδότησή τον, έχοντας κάποιο διάστημα και τις ενορίες Αθανίου. 

Γεράσιμος Νικ. Αρβανίτης 1912-4-3-1994. 

Χειροτονήθηκε ιερεύς στο Μαρανεοχώρι στις 31-7-1955.

 Υπηρέτησε εκτός του Αγ. Πέτρου, και στις ενορίες Μανάση, Νικολή, Ρονπακιά, και στα Χαραδιάτικα αρκετά χρόνια. 

Οι ιερείς Γ. Καrnφόρης, Γερ. Αρβανίrnς και Ερωτόκριτος Ρομποτής χειροτονήθηκαν από τον Μητροπολίτη Δωρόθεο. 

Θωμάς Γ. Κοντοπύριας 10-8-1942.Χειροτονήθηκε από το Μητροπολίτη Νικηφόρο και είναι τοποθετημένος στο Μανάση, Νικο-λή Ρονπακιά. 

Σήμερα στον Άγιο Πέτρο υπηρετεί ο παπα-Ερωτόκριτος Ρομποτής. Γεννήθηκε στο Αθάνι 23-3-1936. 

Χειροτονήθηκε διάκονος στον Αγ. Νικόλαο Λευκάδος στις 21-5-1962 και ιερέας στις 11-11-1962 στον Άγιο Μηνά Λευκάδος. 

Μετά τη χειροτονία του υπηρέτησε στα Χαραδιάτικα και Νεοχώρι μέχρι τις 30-4-1966, οπότε μετετέθη στον Άγιο Πέτρο όπου υπηρετεί ως σήμερα. 

Γραπτά κείμενα εκτός τον Γερ. Δρακονταειδή βρήκαμε μόνο του παπά Οουκυδίδη Κατηφόρη.

 Από το ημερολόγιό του, που μας παρεχώρησε ο Σπ. Λεων. Κατηφόρης, αντιγράφούμε:

 "Άθίνα 3 Νοεμβρίου 1894 εχειροτονήθην αρχιδιάκονος εις την εκλλησίαν κοιμήσεως Θεοτόκου επιλεγομένης Ρόμβης.

 4 Νοεμβρίου 1894 εχειροτονήθην ιερεύς υπό επισκόπον Νάξου Γρηγορίου εις την ως άνω εκλλησίαν. 12 Νοεμβρίου 1894 παρέλαβα εφημέρtος εις το εξωκκλήσιον της Αγίας Ελεούσα ς. 

Από  1-4-1897 έχω λάβει 151 δρχ. από την Αγ. Ελεούσα και έχω να λάβω ακόμα 29 δρχ. όλον τον Σεπτέβριον. 

6 Σεπτεμβρίου 1901 (είναι διαγραμμένη η λέξη) αποτεφρώθη η Αγ. Παρασκευή, κατεστράφη ολοσχερώς και έμεινα ορφανός. 

1916 εχειροτονήθη ο Ευάγγελος Καββαδίας εις την ιεράν Μονήν Φανερωμένης." 

Μέσα στο ημερολόγιο υπάρχει και η παρακάτω επιστολή: "Αιδεσιμότατον Θουκυδίδην ιερέα Κατηφόρrιν 

Αιδεσιμότατε πάτερ Μετά δέους και ευλαβείας προσέρχομαι ίνα με καθοδηγήσετε εις τα Θεία και ιερά τον Κυρίου. 

Εν Αγίω Πέτρω 21 Νοεμβρίού 1911 Ευάγγελος Καββαδίας

" Για το έργο και τη διακονία του παπα  Θουκυδίδη και την πυρκαγιά της Αγίας Παρασκευής μας μίλησε και η σχεδόν εκατόχρονη Ολγα Πολίτη. 

Από το ημερολόγιο αυτό πληροφορηθήκαμε γεγονότα που, όπως είπαμε πιο πάνω, ούτε και στη Μητρόπολη δεν μπορέσαμε να μάθουμε. 

Μάθαμε για την αμοιβή τον στην Αγ. Ελεούσα. 

Μια ολόκληρη δραχμή την ημέρα. 

Για τη διαγραμμένη λέξη πυρπόλησης της Αγ. Παρασκευής. Άραγε είχε υποψία για κάτι τέτοιο; Για τη χειροτονία τον παπα Βαγγέλη. Δεν μάθαμε, όμως, γιατί ο ίδιος χειροτο-νήθηκε στην ΑΘήνα και όχι στη Λευκάδα. Αυτά είναι όσα μπορέσαμε να πληροφορηθούμε για τους ιερωμένους που διακόνησαν το χωριό μας, ντόπιους και ξένους, και καταγράψαμε σ' αυτότο κείμενο, πιστεύοντας ότι παρ' όλες τις ατέλειες που πιθανόν υπάρ-χουν, κάποια χρησιμότητα προσφέρουμε. Επίσης ας είναι το κείμενο αυτό ένας φόρος μνήμης στους ανθρώπούς αυτούς που συμπαραστάθηκαν στις Θρησκευτικές υποχρεώσεις, τόσο των προγόνων μας όσο και τις δικές μας. 

Και ένα ευχαριστώ σ' αυτούς που σήμερα μας καθοδηγούν εις τα "Θεία και ιερά του Κυρίου", όπως αναφέρει ο παπα - Καββαδίας στην επιστολή τον. 

Τελειώνοντας, θέλω να ευχαριστήσω όλούς όσούς με τις πληροφορίες τους βοήθησαν στην καταγραφή του περιεχομένού αυτών των σελίδων. 

2 

Σαπφώ -Λυρισμός που συγκινεί αιώνες μετά .

Σαπφώ - Η δέκατη Μούσα






<< Τον καιρό της Σαπφούς >>έργο του Τζον Γουίλιαμ Γκόντγουαρντ,


Μουσείο J. Paul Getty (1904)


Η Σαπφώ, γενική της Σαπφούς, (αιολική διάλεκτος Ψαπφώ, αποκαλούμενη και Σαπφώ η Λεσβία
από τον τόπο καταγωγής της) (~ 630 - 570 π.Χ.), ήταν Eλληνίδα λυρική ποιήτρια από τη Λέσβο
ιδιαίτερα γνωστή από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα για τα ποιήματά της. Με το όνομά της έχει
συνδεθεί και ο λεσβιακός έρωτας.
Για τη ζωή της ελάχιστα πράγματα είναι γνωστά.

 Είναι πιθανό ότι γεννήθηκε στην Ερεσό της Λέσβου.

 Ήταν σύγχρονη του Αλκαίου και του Πιττακού.

 Πατέρας της αναφέρεται ο Σκαμανδρώνυμος και μητέρα της η Κλεΐς.

 Είχε επίσης τρεις αδελφούς, τον Λάριχο, τον Χάραξο και τον Ευρύγιο. 

Ο φιλόσοφος Μάξιμος ο Τύριος (β΄ μισό του 2ου μ.Χ. αι.), την περιγράφει ως μικρόσωμη και μελαχρινή («μικρά και μέλαινα»). Σύμφωνα με το βυζαντινό λεξικό Σούδα, πιθανότατα παντρεύτηκε έναν πλούσιο από την Άνδρο, τον Κερκύλα, με τον οποίο απέκτησε μια κόρη, που ονομάστηκε Κλεΐδα σύμφωνα με το έθιμο της εποχής. Λόγω πολιτικών αναταραχών στη Λέσβο που οδήγησαν την αριστοκρατία του νησιού σε εξορία από την πρωτεύουσα Μυτιλήνη, η Σαπφώ κατέφυγε προσωρινά στη Σικελία. Αργότερα, μετά την κατάλυση της τυραννίας, επί Πιττακού του Μυτιληναίου, γύρισε στη Μυτιλήνη, συγκέντρωσε γύρω της νεαρές όμορφες φίλες από την αριστοκρατία του νησιού και των μικρασιατικών πόλεων, για να τους διδάξει τις τέχνες της μουσικής και της ποίησης, στην υπηρεσία της Αφροδίτης και των Μουσών. 

Αυτή η σχέση, που ήταν εμπνευσμένη από θρησκευτικές ιδέες, δεν ήταν κάτι που έκανε πρώτη η Σαπφώ. Μαρτυρείται ότι και άλλες γυναίκες της εποχής διατηρούσαν τέτοιου είδους ωδεία.

 Όμως η σχέση της Σαπφούς με τις μαθήτριές της θεωρήθηκε αργότερα απρεπής, επειδή είχε και ερωτικές διαστάσεις και γι' αυτό έμεινε στην ιστορία ως «λεσβιακός έρως». 

Ένας μεταγενέστερος θρύλος λέει ότι η Σαπφώ, λόγω του ανεκπλήρωτου έρωτά της για τον όμορφο νέο Φάωνα, που την απέρριψε και την εγκατέλειψε, έπεσε από τα βράχια της Λευκάδας στη θάλασσα.

 Δεν είναι όμως γνωστό, αν υπήρξε καν πρόσωπο με αυτό το όνομα ή αν πρόκειται για θρύλο. Πιθανότατα πρόκειται για παρερμηνεία κάποιου ποιήματός της, όπου η Σαπφώ εξυμνεί την ομορφιά του Φάωνα, ακόλουθου της Αφροδίτης

Η γνώμη των αρχαίων για τη Σαπφώ

Η Σαπφώ θεωρείται με την ποίησή της, που ήταν γραμμένη στην αιολική διάλεκτο, ως η σημαντικότερη λυρική ποιήτρια της αρχαιότητας. Ο Πλάτων την ονομάζει «σοφή» και «δέκατη Μούσα», ο Ανακρέων «ηδυμελή», ο Λουκιανός «μελιxρόν αύχημα Λεσβίων» οι Ιουλιανός και Αντίπατρος «θηλυκό Όμηρο» και «τιμή Λεσβίων γυναικών», ενώ ο Στράβων «θαυμαστόν τέρας». Ο Οράτιος στη 2η ωδή του μας λέει ότι ακόμα και οι νεκροί στον κάτω κόσμο ακούν τα τραγούδια της με θαυμασμό σε ιερή σιγή.

Μετά τον θάνατό της στην πατρίδα της Λέσβο έκοψαν νόμισμα με τη μορφή της. Στις Συρακούσες και στην Πέργαμο στήθηκαν αγάλματά της, ενώ στις Συρακούσες κατασκευάστηκε και ένα κενοτάφιο σε ανάμνησή της.

Σε μεταγενέστερη όμως εποχή, οι Αττικοί κωμωδιογράφοι τη δυσφήμησαν για ομοφυλοφιλικές τάσεις (εξ ου και ο όρος λεσβία). Αφορμή για τις φήμες υπήρξε πιθανόν το ότι η Σαπφώ εκδήλωνε έντονο συναισθηματισμό προς τις μαθήτριές της. Μολονότι κανένας από τους συγγραφείς δεν αναφέρει κάτι σχετικό μέχρι την εποχή του Αριστοτέλη, οι κρίσεις αυτές για τη Σαπφώ επικράτησαν. Μάλιστα αναφέρεται ότι η Σαπφώ είχε ερωτευθεί την Ατθίδα, την Τελέσιππα και τη Μεγάρα. Σύγχρονοί μας μελετητές εκφράζουν αμφιβολίες για το αν η Σαπφώ ήταν όντως λεσβία.
Απήχηση στα μεταγενέστερα χρόνια[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Καθώς τον έβδομο αιώνα μ.Χ. τα ποιήματα της Σαπφούς εξακολουθούσαν ακόμη να διαβάζονται στην Αίγυπτο και αργότερα στην εποχή των Κομνηνών η Πατριαρχική Σχολή περιελάμβανε στην ύλη της ποιητές όπως η Σαπφώ και ο Πίνδαρος, μάλλον δεν υπήρξε κάποια επίσημη επιβολή λογοκρισίας από την Χριστιανική Εκκλησία. Είναι όμως πιθανό, πολλά από τα έργα της να χάθηκαν λόγω της μη αντιγραφής τους, εξαιτίας της χαμηλής ζήτησης που ίσως είχαν μετά την επικράτηση του Χριστιανισμού και στα πλαίσια μιας πιο αυστηρής άποψης για την ηθική. Ο επίσης Μυτιληνιός σύγχρονος ποιητής Οδυσσέας Ελύτης την περιέγραψε σαν μια «μακρινή εξαδέλφη» του με την οποία μεγάλωσαν παίζοντας «στους ίδιους κήπους, γύρω από τις ίδιες ροδιές, πάνω απ' τις ίδιες στέρνες» και της αφιέρωσε ένα από τα μικρά του έψιλον. Το 1986 κυκλοφόρησε στην Ελλάδα ο δίσκος «Σαπφώ» σε μουσική του Σπύρου Βλασσόπουλου και παραγωγή του Διονύση Σαββόπουλου, με μελοποιήσεις 12 ποιημάτων της Σαπφούς σε μετάφραση του Σωτήρη Κακίση, και ερμηνεία της Αλέκας Κανελλίδου.[1]
Ο αστεροειδής 80 Σαπφώ (80 Sappho), που ανακαλύφθηκε το 1864, πήρε το όνομά του από τη λυρική αυτή ποιήτρια.

Έργα

Σαπφώ. Τοιχογραφία από την Πομπήια

Η Σαπφώ έγραψε ερωτικά ποιήματα, ύμνους στους θεούς και επιθαλάμια (τραγούδια του γάμου). Η ποίησή της δονείται από αυθορμητισμό και έντονα αισθήματα. Αρκετοί από τους στίχους της μαρτυρούν έντονο ερωτισμό και λυρισμό. Από τα ποιήματά της, που συνέλεξαν οι Αλεξανδρινοί και δημοσίευσαν σε βιβλία, τα πιο διάσημα ήταν οι Ύμνοι και τα Επιθαλάμια. Ίσως κανένας άλλος λογοτέχνης δεν μπορεί να συγκριθεί με τη Σαπφώ στην ομορφιά της σκέψης, στον μελωδικό της στίχο και στην ένταση των αισθημάτων της. Εκτός από μικρά αποσπάσματα, έχουν διασωθεί ολόκληρα μόνο ένας Ύμνος στην Αφροδίτη («Ποικιλόθρον' αθάνατ' Αφρόδιτα»), η Ωδή «Ότωι τις έραται» και ένα αναφερόμενο στο μύθο της Ηούς (Αυγής) και του Τιθωνού, που ανακαλύφθηκε από αποκατάσταση παπύρου της Οξυρρύγχου και εκδόθηκε το 2005. Αυτά υπάρχουν μεταφρασμένα στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες.

Τρία επιγράμματα με το όνομα της Σαπφούς, από τον Στέφανο του Μελέαγρου, υπάρχουν στην Παλατινή Ανθολογία, εντονότατα αμφισβητούμενα (VI 269, VII 489, VII 505).[1]

https://el.wikipedia.org




Σαπφώ: Η Δέκατη Μούσα
11/06/2016





Της Σοφίας Βαρβιτσιώτη

Μέσα στο πάνθεον των Ελλήνων ποιητών, εξέχουσα θέση κατέχει η Σαπφώ από τη Λέσβο. Υπήρξε η πιο φημισμένη ποιήτρια της αρχαιότητας, σε βαθμό που οι Έλληνες, όταν έλεγαν «η ποιήτρια», εννοούσαν αυτήν, όπως όταν έλεγαν «ο ποιητής» εννοούσαν τον Όμηρο. Ο Πλάτων την ονόμαζε «δέκατη Μούσα», ο Ανακρέων «ηδυμελή», ο Λουκιανός «μελιχρόν καύχημα Λεσβίων».

Η Σαπφώ (ή Ψαπφώ/Ψάπφα, περίπου 630-560 π.Χ.) γεννήθηκε πιθανόν στην Ερεσό της Λέσβου και έζησε την ίδια εποχή με τον συντοπίτη της ποιητή Αλκαίο και τον τύραννο Πιττακό. Η οικογένειά της ανήκε στην τάξη των αριστοκρατών, πράγμα που σημαίνει ότι η Σαπφώ έλαβε επιμελημένη μόρφωση. Φαίνεται πως η κοινωνία της Λέσβου είχε φιλελεύθερες αντιλήψεις σχετικά με τη θέση της γυναίκας, πράγμα που αποδεικνύεται από το γεγονός ότι οι γυναίκες (τουλάχιστον οι αριστοκράτισσες) μορφώνονταν, ήταν ιδιαίτερα εκλεπτυσμένες και συμμετείχαν στην πνευματική ζωή του τόπου τους. Λένε πως στην εμφάνιση ήταν μικροκαμωμένη και μελαχρινή. Παντρεύτηκε τον πλούσιο Κερκύλα από την Άνδρο και απέκτησε μαζί του μια κόρη, στην οποία αφιέρωσε το εξής ποίημα:

«Έχω μια κόρη όμορφη, που με λούλουδα χρυσά μοιάζει η μορφή της, η αγαπημένη μου Κλεΐς και εγώ στη θέση της δε θα ’βαζα ούτε ολόκληρη την ξακουστή Λυδία…»

Πολιτικές αναταραχές που ξέσπασαν στη Λέσβο γύρω στο 606 π.Χ. οδήγησαν πολλά μέλη της τοπικής αριστοκρατίας στην εξορία. Αυτό το πικρό ποτήρι το γεύτηκε και η ίδια η Σαπφώ, που κατέφυγε στη Σικελία. Και αυτό σε μια εποχή που τα ταξίδια ήταν υπόθεση δύσκολη και επικίνδυνη, πραγματική περιπέτεια δηλαδή.

Η Σαπφώ επέστρεψε στο νησί της περίπου το 595 π.Χ. και ίδρυσε στην πόλη της Μυτιλήνης μια σχολή ή λέσχη, στην οποία φοιτούσαν νέες κοπέλες όχι αποκλειστικά από τη Λέσβο, αλλά και από άλλες πόλεις της μητροπολιτικής Ελλάδας και της Μικράς Ασίας. Εκεί διδάσκονταν την τέχνη της ποίησης και της μουσικής, αλλά και κοινωνική συμπεριφορά, με έμφαση στους εκλεπτυσμένους τρόπους και στην κομψή αισθητική. Οι μαθήτριες συνδέονταν μεταξύ τους αλλά και με τη δασκάλα τους με δεσμούς βαθιάς φιλίας και αγάπης. Αυτή η σχέση της Σαπφώς με τις μαθήτριές της έγινε αντικείμενο πολλών κακόβουλων και φαρμακερών σχολίων από τους μεταγενέστερους, οι οποίοι ονόμαζαν τη Σαπφώ «γυναικεράστρια», δηλαδή ομοφυλόφιλη. (Εξ ου και ο όρος «λεσβιακός έρωτας».) Ενδεχομένως, η κοινωνία της εποχής ήταν αρκετά απελευθερωμένη σε τέτοια θέματα. Είναι βέβαια πολύ πιθανό η αρχαία κωμωδία να ευθύνεται για την εξάπλωση αυτών των φημών, επειδή οι κωμικοί ποιητές αγαπούσαν τα χονδροειδή αστεία και δεν χάριζαν κάστανα όταν σατίριζαν πρόσωπα και καταστάσεις. (Ο Αριστοφάνης για παράδειγμα διακωμωδούσε ανελέητα -μεταξύ άλλων- τον Ευριπίδη και το Σωκράτη.) Η σχέση της Σαπφώς με τις μαθήτριές της είναι εξ ίσου πιθανό να έμοιαζε με τη σχέση του Σωκράτη με τους δικούς του μαθητές. Ο Σωκράτης κέρδιζε τους μαθητές του με την αίγλη της προσωπικότητάς του και η σχέση του μαζί τους ήταν ερωτική, αλλά όχι τόσο με τη σαρκική έννοια, όσο με την πνευματική. Ίσως έναν τέτοιο πνευματικό έρωτα βίωνε και η Σαπφώ με τις μαθήτριές της. Πάντως και οι δύο συγκινούνταν από την ιδέα του Ωραίου.

Γεγονός είναι ότι η ποίηση της Σαπφώς υμνεί σε πολλά σημεία τη γυναικεία ομορφιά και αναφέρεται ονομαστικά στις μαθήτριές της:

«Σε παρακαλώ, Γογγύλα, ξαναγύρισε κρατώντας την άρπα και φόρεσε τον χιτώνα τον άσπρο σαν το γάλα. Ποιος πόθος γύρω από σένα την όμορφη φτερουγίζει και το φόρεμα αυτό συνταράζει όποιον το βλέπει και εγώ χαίρομαι…»

Η Σαπφώ καλλιέργησε την λυρική ποίηση. Ήταν η εποχή που οι ποιητές άφησαν κατά μέρος τα κατορθώματα των θεών και των ηρώων, για να τραγουδήσει ο καθένας τις προσωπικές του σκέψεις και τους δικούς του καημούς. Η ποίηση της Σαπφώς είναι βαθιά ερωτική, πηγαία, ειλικρινής, τολμηρή και γεμάτη με έντονα συναισθήματα:

«Έδυσε η Σελήνη και η Πούλια, μεσάνυχτα πλησιάζουν, περνά η ώρα κι εγώ μόνη κοιμάμαι…»

«Ο Έρωτας μου συντάραξε το νου σαν άνεμος που φυσομανά στις δρυς απάνω του βουνού…»

«Ήρθες, καλά έκανες, κι εγώ σε λαχταρούσα και δρόσισες την ψυχή μου τη φλεγόμενη από πόθο…»

Συνέθεσε επίσης πολλούς ύμνους προς τους θεούς, καθώς και επιθαλάμια (γαμήλια) τραγούδια, αξιοποιώντας τη λαϊκή παράδοση του τόπου της:

«Αφροδίτη αθάνατη με τον πλουμιστό θρόνο, κόρη του Δία, δολοπλέχτρα, παρακαλώ σε με πίκρες και καημούς, σεβαστή θεά, μην παιδεύεις την ψυχή μου…»

«Ευτυχισμένε γαμπρέ, ο γάμος όπως τον ονειρεύτηκες σου πραγματοποιήθηκε και έχεις την κόρη που ποθούσες…»

Πόση ευαισθησία, πόση τρυφερότητα και πόση φρεσκάδα μπορούν να χωρέσουν σε τόσο λίγους στίχους!

Έγραψε στην αιολική διάλεκτο της Λέσβου, επινόησε νέα μέτρα και τη χαρακτηριστική σαπφική στροφή και πειραματίστηκε με καινοτομίες στη μουσική. Τα ποιήματά της διακρίνονται για τη μουσικότητα της γλώσσας, την ποικιλία των εκφραστικών μέσων και τις εντυπωσιακές εικόνες. Από τον όγκο του έργου της ελάχιστα ποιήματα μας σώθηκαν ακέραια και σκόρπια αποσπάσματα από τα υπόλοιπα. Τι πλούτο αλήθεια θα είχαμε στα χέρια μας, αν δεν είχε καεί η Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας…
http://www.iart.gr/sapfo-i-dekati-mousa/

ΑΡΧΑΙΑ ΕΜΗΝΙΚΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΜΠΕΥΣΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ,,ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ

(Αναδημοσίευση από το περιοδικό "Λευκαδίτικες σελίδες"

Τα αρχαία ελληνικά επιγράμματα προέκυψαν από την απλή επιγραφή,
 που χάραζαν οι αρχαίοι "Ελληνες στα μνήματα των νεκρών, στους
 τύμβους των πεσόντων, στα βάθρα των καλλιτεχνικών έργων.

Βαθμιαία η επιγραφή εμπλουτίζεται και με εγκώμια, ενώ παράλληλα,
 δεν χρησιμοποιείται ο πεζός λόγος, αλλά ο έμμετρος.
Αργότερα κατά το 600 π.Χ. συντελείται μια βασική αλλαγή.

Η επιγραφή δεν προορίζεται να χαραχθεί οπωσδήποτε.
 Προορίζεται να γραφεί στον πάπυρο και να απαγγελθεί με συνοδεία μουσικής,
όπως και τα άλλα είδη του ποιητικού λόγου. "Ετσι ανακύπτει ένα νέο είδος
 ποιήματος, αυτοτελές και αυτόνομο:
Το επίγραμμα, αυτότο κομψοτέχνημα της αρχαίας ελληνικής
φιλολογίας.
Η πρώτη συλλογή επιγραμμάτων θα καταρτισθεί το 900
περίπου μ.Χ. από τον Κωνσταντίνο Κεφαλά, πρωθιερέα των βυζαντινών
ανακτόρων.
 Η συλλογή αυτή εθωρείτο χαμένη, όταν αίφνης το 1606
 ανεκαλύφθη ένα χειρόγραφό της στη heidelberg της Δυτικής Γερμανίας,
 πρωτεύουσας τότε της μικρής ηγεμονίας του Παλατινάτου (Palatinat),
 από το Γάλλο φιλόλογο Klaudius Salmasius.
 "Εκτοτε η συλλογή αυτή φέρει τον τίτλο:
 "Ελληνική ή παλατινή Ανθολογία".
 Η "Ελληνική ή Παλατινή Ανθολογία", η οποία
 απαρτίζεται από 16 βιβλία, ανάλογα με το Θεματικό της περιεχόμενο,
αποτελεί έναν ανεκτίμητο ποιητικό θησαυρό.
Από τους λακωνικούς στίχους
των 4000 περίπου επιγραμμάτων της παρελαύνει
ο δημόσιος και ο ιδιωτικός Βίος
 των Αρχαίων Ελλήνων μιας ολόκληρης χιλιετηρίδας,
από το 600 π.Χ. έως το 600 περίπου μ.Χ.
Ομως , εκτός της ιστορικής αξίας
ένα μεγάλο  ποσοστό επιγραμμάτων αποτελούν,
 πραγματικά λυρικά επιτεύγματα  χωρίς υπερβολή,  .

ΚΡΙΝΑΓΟΡΑ _
"Ηρνήσαντο και άλλας εόν Πάρος ού-νομα χησοι..." Αρνήθηκαν κι άλλα νησιά
 το ασήμαντο όνομά τους.
Και τόνομα λαμπρών ανδρών έχουν δεχθεί να πάρουν.
 Και το δικό σας τόνομα: Ερωτιδείς ας γίνει αντί για Οξειές.

 Θαρρώ ταιριάζει από την ώρα, που απόθεσε στο λόφο αυτό ο Δίας ένα βρέφος - που στη μορφή και στ' όνομα ο "Ερωτας ήταν ο ίδιος!
Ω γης, γεμάτη μνήματα και ω κύμα που τη ζώνεις, ας είστε:
ανάλαφρην εσύ και ήρεμο εσύ και πράο πάντα!
Πρόκειται για νησίδες στα παράλια της Ν.Δ Ακαρνανίας.
Ανήκουν στο πλέγμα των "Εχινάδων νήσων".
Μια από τις νησίδες αυτές φέρει και σήμερα το όνομα Οξειά.

ΑΝΩΝΥΜΟΝ

"Ματερ Οδυσσήος πινυτόφρονος, Αντίκλεια..
." Αντίκλεια του πολυμήχανου του Οδυσέα μητέρα δεν είδες ζωντανή,
 ως την Ιθάκη γύρισε, το γιο σου.
 Όμως απ' τη συγκίνηση βουβός εκεινος είναι τώρα, ως τη μητέρα του απ' του Αχέροντος τους όχθους αντικρύζει.

ΑΝΩΝΥΜΟΝ 

"Χαιρ, Ιθάκη, μετ' άεθλα, μετ' άλγεα θαλάσσης."

 Χαίρε Ιθάκη· από τους άθλους έπειτα κι από του πόντου Τα άλγη, 

με τι χαρά σιμώνω τώρα τις ακτές σου, 

Το Λαέρτη για να ιδώ, τη σύντροφό μου τη λαμπρή κι ακόμη

 το γιο μου το μοναδικό.

 Η αγάπη του αιχμάλωτον μ' εκράτει!

 Το ξέρω πλέον: γλυκύτερο απ τους γονείς και την πατρίδα δεν υπάρχει. 

"Ιλιάς έργο μέγα, Οδυσσείης Τε το σώφρον..

." 'Εργο μεγάλο η Ιλιάς, η Οδύσσεια βιβλίο σοφίας, 

Που την Ιθάκη υψώσατε στο ίδιο βάθρο με την Τροία.

 Εμέ το γέροντα ας ευφραίνετε' η Σειρήνα του Ομήρου είναι αυτή το άσμα των στίχων σας που μέλπει. 

ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΣ 

"Λευκάδος αιπύν ναύταις τηλέσκοπον όχθον...

" Ω Φοίβε, εσύ που κυβερνάς τους όχθους της Λευκάδας, 

τους άγριους κι απόκρημνους, το κύμα του Ιονίου που περιζώνει

 και οι ναύτες έντρομοι από μακρυά τους ατενίζουν, 

Παρακαλώ: Δέξου τον άρτο αυτό ως σπονδή κι αυτόν 

το λύχνο, που το αμυδρό του φως το Αίγοστό το τρέφει λάδι.

 "Ελεως γενού και ούριους άνεμους, Θεέ μου, στείλε, 

ώστε να φτάσουμε στο Ακτιο με τα 

ιστία του πλοίου υψωμένα! 

ΑΝΤΙΠΑΤΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΣ 

"Φοίβε, Κεφαλλήνως λιμενοσκόπε, θίνα Πανόρμου..

." Ω Φοίβε, που απέναντι απ' τους βρά-χους της Ιθάκης,

 των Κεφαλλήνων τα λιμάνια και της Πανόρμου την ακτή 

εποπτεύεις, 'Ιλεως γενού! "Ηρεμο της Θάλασσας το κύμα 

ας είναι, καθώς με πλοίο τον Πείσωνα προς την Ασία συνοδεύω.

 Τον κραταιό το βασιλέα μας προστά-τευσε! 

Κι ας τρέφει πάντα και προς τον Πείσωνα και προς

 εμένα αισθήματα φιλίας. 

Αναφέρεται σ' ένα ταξίδι του ποιητή από τη Ρώμη

 προς την Ασία, συνοδεύοντας τον Πείσωνα (Ρίο), Ρωμαίο αξιωματούχο. 

ΠΟΣΕΙΔΙΠΠΟΥ 

"Α Κύπρον ατ Τε Κύθηρα και α Μίλη-τον εποιχνείς" 

Συ που τα Κύθηρα, τη Μίλητο, την Κύπρον εποπτεύεις,

 καθώς και την ιππότροφη τη χώρα της Συρίας, 

Ω, ας ευλογείς και της Καλλίστιον το δώμα, 

που σ' άνδρες-εραστές ποτέ τη θύρα της δεν έχει κλείσει. 

ΡΙΝΑΓΟΡΑ 

"Νήσον γην ει και με περιγράψαντες έχουσιν..."

 Είμαι ένα ασήμαντο νησί. Μικρή είναι η γης όπου

 κατέχω: -στάδια μόλις επτά.

 Μην παραβλέπεις όμως,

 ξένε, 

πώς κάθε αυλάκι που ανοίγει το υνί, πλούσιο

 Θέρος ετοιμάζει.

 Αρίφνητους καρπούς τα δένδρα παράγουν.

 Οι ακτές μου συγκομιδή άφθονη για τον ψαρά δεν παραλείπουν. 

Το Θέρος το καυτό αύρές δροσόβο-Αες ευφραίνουν το διαβάτη

 και καρτερούν ήρεμοι κι ακύμαντοι οι όρμοι μου τα πλοία

 Είμαι κοντά στην Κέρκυρα. 

Κι από ευτράπελη διάθεση και μόνο

, Το όνομα τούτο το περίεργο έχω στον εαυτό μου δώσει. 

Πρόκειται για τη νησίδα Σύβοτα, κοντά στην Κέρκυρα. 

ΙΟΥΛΙΟΥ ΠΟΛ ΥΛΙΝΟΥ 

"Ει και σευ πολύφωνος αεί πίμπλη-σον ακουάς" 

Πλήθος φωνές την ακοή σου κι αν ταράζουν-φόβος αυτών

 που εύχονται και ευγνωμοσύ-νη εκείνων που έχουν εισακουσθεί 

οι ευχές - ω Δία που τη Σχερία προστατεύεις, άκου και εμέ

 και την υπόσχεσή σου ας την τηρήσεις: 

Ταξίδευσα πολύ, στη φίλτατη πατρί-δα ας ζήσω πλέον,

 από τους μόχθους και τα κύματα να λυτρωθώ επί τέλους. 

ΑΝΩΝΥΜΟΝ 

"Επτά πόλεις μάρναντο σοφήν δια ρί-ζαν Ομήρου..." 

Πόλεις επτά για του Ομήρου τη λαμπρή πατρίδα αντιδικούσαν

 Η Σμύρνη, η Χίος, η Κολοφών, η Ιθά-κη, η Πύλος, η ΑΘήνα, το Άργος. 

ΑΝΤΙΠΑΤΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΣ 

"Λευκάδος αντί με Καίσαρ, ιδ' Αμβρακίης εριβώΑου..."

Αφού ο πόλεμος την Αμβρακία-αντί-κρυ στη Λευκάδα,

 την καρπερή και το Ανακτόριο, το Θύρρειο, κι ακόμη το

 Άργος, που ονομάζουν ΑμφιΑοχι-κό, κατέστρεψε με λύσσα, 

εμέ τη θεία τη Νικόπολη - ως αντιστάθμισμα - ο Καίσαρ

 μ' έχει κτίσει και ο Φοίβος, ο άνακτας, την προσφοράν εδέχθη

 μ' ευφροσύνη, για τη μεγάλη νίκη που του χάρισε στους όχθους

του Ακτίου. 

Ι ο επιγραμμα αναφέρεται ατην ναυμαχία του Ακτίου (33 π.Χ.)

 και τη νίκη του Οκταβιανού-Αυγούστου εναντίον

 της Κλεοπάτρας και του Αντωνίου. 

1. Αντίπατρος ο Θεσσαλονικεύς 

"Εζησε περί-που τον 1 ον αιώνα π.Χ
. 2. Κριναγόρας.

 Γεννήθηκε το 70 ή 65 π.Χ.
 Καταγόταν από τη Μυτιλήνη.

 3. Πολύαινος. Καταγόταν από τις Σάρδεις.
 'Εζησε το 60 περίπου π.Χ.
 4. Ποσείδιππος. Καταγόταν απότην Πέλλα της Μακεδονίας.
 "Εζησε το 275 π.Χ
. 5. Φίλιππος ο Θεσσαλονικεύς.
 "Εζησε το 40 περίπου μ.Χ. 

Εορταστικές εκδηλώσεις των Επτανησίων για την Ενωση της Επτανήσου με την μητέρα Ελλάδα .

  ΤETAΡΤΗ  22 Μαΐου  2013    ώρα 8.00 μμ. 

 -Στον Ιερό Ναό Αγίου Γερασίμου  Κεφαλληνίων  Πάτρας --

·

Το απόγευμα της Τετάρτης 22 μαίου 2013 μ.μ. , στο Μπουσκέττο του  Ιερού  Ναού του  Αγίου Γερασ.ίμου  Κεφαλληνίων  Πάτρας   άρχισαν οι Εορταστικές  εκδηλώσεις των Επτανησίων για την Ενωση της Επτανήσου με την μητέρα Ελλάδα  .

Οι εκδηλώσεις  άρχισαν με Επίκαιρη  Ομιλία της   Αντιπροέδρου  του Συλλόγου  Λευκαδίων Πάτρας η Φανερωμένη  κ. Περδικάρη Ελένης  με θέμα ¨πορεία για την Ενωση της Επτανήσου με την μητέρα Ελλάδα  ¨  "" και συνεχίστηκαν με  , υπέροχες  Επτανησιακές μελωδίες  ,από   την Επτανησιακή χορωδία   Πάτρας

Εμφάνιση υπέροχη,  με , "  πνοές Ιονίου''  όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο  αντιπρόεδρος της  , κ Λιτσαρδόπουλος  Ιωάννης 
Το Πρόγραμμα έκλεισε  με  Παραδοσιακούς  χορούς  από 
τα χορευτικά των  Συλλόγων

   των εν Πάτραις Κεφαλλήνων   «Ο Άγιος Γεράσιμος»

   του Συλλόγου Λευκαδίων Πάτρας Η ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗ

  του Συλλόγου  εν Πάτραις  ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ ο  ΄Αγιος Σπυρίδων 

  Οι Εορταστικές  εκδηλώσεις θα συνεχιστούν την     KYΡIAKH 26 ΜΑΪΟΥ 2013  με Πανηγυρική Δοξολογία  στον Ιερό Ναό Αγίου Γερασίμου  Κεφαλληνίων  Πάτρας και   Δεξίωση στον προαύλιο χώρο του Ιερού Ναού  με Επτανησιώτικα Τραταρίσματα .

Σε Χώρο  πλημμυρισμένο από ¨ανθη και  χαρά ,στο Μπουσκέττο  του Ιερού Ναού οιι Επτανησιώτες που τίμησαν με την παρουσία τους το πνεύμα της Επετείου , με  διάχυτη  τη συγκίνηση στα πρόσωπα  . πραγματοποίησαν μια  Ομορφη γιορτή  Επάξια του πνεύματος της ημέρας .  

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ,εκπρόσωποι της πολιτείας ,εκπρόσωποι της Εκκλησίας
 μέλη όλων των τοπικών Συλλόγων  των Νησιών της Επτανήσου   στην  Πάτρα ,
Κέρκυρας ,Κεφαλλονιάς .Ζακύνθου , Λευκάδας ,Ιθάκης ,

Ευχαριστούμε  για την παρουσία τους  

 κ.Σταματιάδου Μαρριάννα , Κλεοπάτρα Μαμμάση  ,
τους κ.Καππάτου  Τζόγια  πρόεδρο των εν Πάτραις Κεφαλλήνων   «Ο Άγιος Γεράσιμος»
Κορίνα Σκρεμμύδα πρόεδρο    του Συλλόγου  εν Πάτραις  ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ ο  ΄Αγιος Σπυρίδων    

τον κ.  Σίδερη Ιωάννη Πρόεδρο    του Συλλόγου Λευκαδίων Πάτρας Η ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗ

τον κ Βαρβαρίγο Ηλία Πρόεδρο    του  Συλλόγου  Ζακυνθινών Πάτρας  ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ 

Ιδιαίτερα ευχαριστούμε ,για την Διάθεση του χώρου τον Σύλλογο των  εν Πάτραις Κεφαλλήνων   «Ο Άγιος Γεράσιμος»και την πρόεδρο κ. Καππάτου  Τζόγια .

Επίσης για την εξαίρετο βοήθεια τα μέλη του  Συλλόγου  του ,   κ Τσούδη Ευρώπη και   κ. Γεράσιμο Μενεγή  , 
τον αντιπρόεδρο της Επτανησιακής χορωδίας   --Πάτρας κ Λιτσαρδόπουλο Ιωάννη 
ο οποίος συντόνισε με θαυμάσιο τρόπο τις εκδηλώσεις   και 
τον Φοιτητή Ιατρικής Μάρκο Περδικάρη  

Τους δασκάλους των χορευτικών  ,   τα πληρώματα και όλους τους φίλους και φίλες που μας τίμησαν και τέλος την Μαέστρο της Επτανησιακής χορωδίας κ Λένα Σουρμελή   για την υπέροχη εμφάνιση της Χορωδίας,  

Πανδαισία χρωμάτων με Καλοκαιρινές  βραδυνές  αποχρώσεις Ιόνιου Αρχιπελάγους 

με  τα   χορευτικά και   την Επτανησιακή χορωδία   Πάτρας  που  , προσέφεραν 
, υπέροχες  Επτανησιακές μελωδίες  ,  σκόρπώντας  συγκίνηση , πάθος  και αισθήματα 

Στους Παρευρισκομένους  από τo   Διοικητικό Συμβούλιο του  Συλλόγου Λευκαδίων Πάτρας

 Η ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗ

δόθηκε ,  σε συλλεκτικό αφιέρωμα Το ΨΗΦΙΣΜΑ της Ενώσεως της Επτανήσου ,το οποίο εξέδωσε η 

ΙΟΝΙΟΣ ΒΟΥΛΗ , της 23ης Σεπτεμβρίου  1863

  .