Ο Υπαρξιακός Σικελιανός μέσα από το ποιητικό του Εργο

Ο Υπαρξιακός Σικελιανός μέσα  από το ποιητικό του Εργο  Η ομορφιά και η ουσία του ποιητικού έργου  του Άγγελου Σικελιανού βρίσκεται: α) Στην πλούσια αρμονία. β) Στο βάθρο της αιωνιότητος γ) Στην αλήθεια της γης. Αυτά τα τρία στοιχεία -ανόμοια στην αρχή-  περνούν μέσα στην  ανθρώπινη ύπαρξη  με τρόπο μυστικό κι' έτσι προσδιορίζουν  και αισθητοποιούν  το πάντρεμα της ζωϊκής  ουσίας με το Σύμπαν.Ο χώρος,  ο χρόνος και ο λαός γίνονται  σύμβολα που ενώνουν το παρελθόν  το παρόν και το μέλλον και η συχνά  ηρωϊκή αναζήτηση των  λυτρωτικών μυστικών  της ζωής, πουθενά δε βρίσκεται  πιό γοητευτικά αυθαίρετη όσο  μέσα σ' αυτήν την  καλλιτεχνική δημιουργία .Αυτά, μαζί με τον Ορφισμό του, την  Δελφική Ιδέα και την επίμονη διαδρομή  του από τα οράματα στη δράση με αφετηρία  πάντα την λαϊκή ψυχή που  καταξιωμένη από τον μόχθο κλείνει μέσα της  το γονιμότατο σπόρο της  κοινωνικής ανδρείας και της αληθινής δημιουργίας,  έκαναν τον ποιητή  τόσα χρόνια τώρα σημείο αντιλεγόμενο και την  ποίησή του παρανοημένη  από πολλούς και γι΄ άλλους εχθρική!.. .Το "Πνευματικό Κέντρο των Δελφών " που θα ένωνε όλους τους ανθρώπους  της οικουμένης με τα ιδανικά της αγάπης  της ελευθερίας και της ειρήνης δεν  μπόρεσε να γίνει πραγματικότητα... Σήμερα που κρέμεται πάνω απ'  τα κεφάλια μας η απειλή του τρίτου  παγκοσμίου πολέμου και του πυρηνικού  ολοκαυτώματος νιώθουμε  τη σημασία που είχαν κι' έχουν όλες  οι προσπάθειες εκείνης της εποχής  και αυτές που γίνονται και σήμερα  γιά την σωτηρία της οικουμένης  από τον όλεθρο. Ας δούμε όμως όλες αυτές  τις υπέροχες ιδέες μέσα στο έργο του  μεγάλου ποιητή. 1...ΛΑΙΚΗ ΨΥΧΗ  Τα πρώτα ποιήματα του Σικελιανού που δημοσιεύθηκαν  στα περιοδικά "ΝΟΥΜΑΣ" και "ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΑ" της Αθήνας  και στον"ΑΚΡΙΤΑ" και "ΖΩΗ" της Πόλης πέρασαν από την  κριτική της εποχής εκείνης σχεδόν απαρατήρητα. Ο ίδιος δεν τα έβαλε στα βιβλία του όταν αργότερα τύπωσε  την τρίτομη σειρά "ΛΥΡΙΚΟΙ ΒΙΟΙ".Όπως μας γράφει  ο Ανδρέας Καραντώνης τα ποιήματα εκείνα  είχαν μία ατμόσφαιρα υποβολής, το λυρικό μυστήριο,  τη γλωσσική σιγουριά, ήταν δεμένα με τη λαϊκή παράδοση  και τις ιδέες εκείνες που υψώνουν το φιλοσοφικό στοχασμό του  αλλά και όλον τον πνευματικό ελληνικό πολιτισμό: ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ: "Αρματωμένος έρωτας γιά μαρμαρένιο αλώνι τη γη ακαίρια ως λύγιασε το θάνατο πατεί" όλα τα μικρά του ποιήματα κρύβουν μέσα τους  κάτι από τους μελλοντικούς θριάμβους του ποιητή. "Μ' ακούς; Θα πάρουμε άλογα γοργότερα απ' τ' αγέρι από τα δάση ανάμεσα στο τρέξιμο γοργά κι' άν θα μας πάει ολούθενε κι' ολούθε αν θα μας φέρει να μη μας φτάσει η μοίρα μας που θα μας κυνηγά. Με τα σπιρούνια αλύπητα τα κάτασπρα φτερά τους να τους χτυπάμε αγάπη μου κι ο δρόμος ο γραφτός που στη ζωή μας μέλλεται και σβύνει ολόγυρά μας και τρέχοντας και τρέχοντας με τα γοργά φτερά μας να φτάσουμε το θάνατο πριν να μας φτάσει αυτός" Στο πρώτο ποιητικό του κείμενο τον "ΑΛΑΦΡΟΪΣΚΙΩΤΟ"  πέρα από τα οράματα παρουσιάζει και τον ιερό δεσμό του  με το πρωτεϊκό στοιχείο λαός με όλες τις ουσίες της ζωής και τις δυνάμεις τού αυτοπροσδιορισμού της ελευθερίας μέσα στον ιστορικό και διανοητικό χρόνο. " Στις κρύες κορφές σ' απάντησα στις δροσερές τις αύρες που λύνουν της εκστατικής ψυχής μου τις αναύρες με τα περήφανα έλατα και τα λιγνά τα κυπαρίσσια σαν θείο όραμα γλαυκό στην ομορφιά σου την βουνήσια. - Ποιά μοίρα σ' έχει φιλημένη χρυσόφρυδη - που απ' όλες τις κόρες έλαχες εσύ νά πιει το δυνατό κρασί που ζεί και που ανασταίνει" και αλλού ακόμα πιό παραστατικά: "Παντού λαός κι' ανέβηκα όσο ανεβαίνει η μέρα γιά να χαρώ το διάπλατο τού πάνω κόσμου αγέρα" Από τα ποιήματα -προσευχές- βγαίνει διάχυτη  (όπως και σε όλο το υπόλοιπο έργο του)  η κοινωνική αλήθεια και ο πόθος μίας  βαθειάς συντροφικότητας  με τη λαϊκή ψυχή πού έχει μέσα της ότι καλύτερο  υπάρχει στον κόσμο σε πίστη σε δύναμη  και σε διάρκεια.Αυτό το μεγαλείο και τη δύναμη της ψυχής  του λαού, ο ποιητής την επικεντρώνει στην αγνότητα  και την καθαρότητα -που φαίνεται ολοζώντανα  στο ποίημα θαλερός-. (Ένα μικρό απόσπασμα  θα διαβάσετε πιό κάτω).Ο λαός, είναι αλήθεια,  ελεύθερη κοινωνική  συνείδηση και αυτοτέλεια. Ο Σικελιανός αυτά τα συνδέει  με τη δραματική έκφραση γιά τα αιώνια και  πανανθρώπινα αιτήματα της ελευθερίας της  δικαιοσύνης της ειρήνης και της αγάπης. Και όλα αυτά βγαίνουν ενισχυμένα και από  την αγαπημένη του ιδέα της  υπαρξιακής παγκοσμιότητας. "Παντού λαός και λάτρεψα και τη λαχτάρα μου είπα: βάλτε τ' αυτί στά χώματα και φάνη μου πως η καρδιά της γής βαριά εχτύπα" (Δέηση στην άνοιξη και στο λαό) Και συνεχίζει: "Και κάπου ωσάν να γνώρισε βαρύ σημάδι επάνω μου της χτύπησε βαθιά η καρδιά και τις γυναίκες έκραξε που με είχαν πρωτοπιάσει στούς δρόμους έξω να χυθούν να με κηρύξουν στα βουνά και στη μεγάλη πλάση" 2...ΑΝΘΡΩΠΟΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΟΡΦΙΣΜΟΣ Τον Σικελιανό τον ονόμασαν και "Διονυσιακό"  με την έννοια ότι ένα μεγάλο μέρος της ποίησής του  φαίνεται να κατέχεται από έναν ενθουσιαστικό ευδαιμονισμό.  Γι' αυτό ας δούμε τι γράφει παραστατικά  στον "ΥΜΝΟ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ'. "Από τα βαθιά του θέμελα πλέριο τραντάζει το όρος Μιάς των μυστηρίων τ' άρρητα το μένος σαν ξεσπά τρεκλίζει ο κισσοστέφανος χορεύει ο θυρσοφόρος και των οργίων το τύμπανο σα Θεού καρδιά χτυπά". Ο ερωτικός άνθρωπος ζει ατόφιος μέσα του και τρικυμίζει  απ' άκρη σε άκρη όλα τα ποιητικά του βιώματα. Η οργιαστική του προδιάθεση άλλοτε παρουσιάζεται  σαν λυτρωμός της σάρκας μέσα στην αγνή  κι ελεύθερη φύση και άλλοτε  σαν δοκιμασία της ψυχής  μπροστά στην ηθική ζωή. ΘΑΛΕΡΟ (Απόσπασμα) "Εκεί κερήθρα μου'φερε, ψωμί σταρένιο κρύο νερό η αρχοντοθυγατέρα οπούχε από τη δύναμη στον πτερωτό της το λαιμό χαράκι ως περιστέρα που η όψη της σαν της βραδιάς το λάμπο έδειχνε διάφωτη της παρθενιάς η φλόγα κι απ' τη σφιχτή της ντυμασιά στα στήθη της τ' αμάλογα χώριζ' ολόρθη η ρώγα." Πέρα από τον Διονυσιακό Σικελιανό  έχουμε έναν ανθρωποκεντρικό  ή ανθρωπολατρικό ψυχισμό στο έργο του  όπως τον απεκάλυψε  η ανθρωπιστική Ελληνική φιλοσοφία και  τον μετουσίωσε  καλλιτεχνικά στο τρομακτικό μεγαλείο της  η Αρχαία Αττική Τραγωδία. Σ' αυτήν το Σύμπαν παρουσιάζεται σαν  μία δυαδική  συγκρότηση μορφών και δυνάμεων, τις  υλικές και τις πνευματικές. Οι πρώτες γεννιούνται και χάνονται στην  αδιάκοπη κίνηση  της ύλης ενώ το πνεύμα υπάρχει σαν  ελεύθερη συνείδηση,  αδιάφορο μέσα στον αέναο κύκλο της  ζωής και του θανάτου. Η ΟΡΦΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ παρουσιάζει  ενωμένες τις δύο  αυτές εκφράσεις της ζωής και αυτή είναι  η βαθύτερη έννοια της ανθρώπινης ύπαρξης  μέσα σ' ένα πλαίσιο μυστικισμού. Πάνω σ' αυτές τις ιδέες κινείται  η Δελφική ποίηση του Σικελιανού. (ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ) "Ω Λόγε-Διόνυσε! Παλλίρροια μυστική στις φλέβες μου γιγάντια παλλινδρόμηση χυμών μες τα βαθύτερα του νου μου. Ω Λόγε-πάθος! Λόγε που φουσκώνεις σιωπηλά τα στήθη μου σαν έρωτας..... Ω Λόγε-μέθη! Αηδονοκάλεσμα από τα βάθη των αιώνων σιγανό νανούρισμα όλων των λαών με τα γοργά φτερά μας Ω Λόγε-ρίζα! κύμα μουσικό ωκεάνειο που ενώνει ξάφνου όλες τις γλώσσες μέσα μου σ' ένα μονάχα κράξιμο σε μιά μονάχα ιαχή!.... Ω Λόγε-Διόνυσε! τεράστιο παγκόσμιο πάθος..... Θεία ενότητα βαθιά μου μες την άσωτη αρμονία ή μες τη μάχη των λαών μαζί και των αποπάνω μου σφαιρών Ω Λόγε-Απόλλωνα! Ω νηφάλιε, σάλπιγγα πρωινή Ω ξάστερο αντροκάλεσμα Στο χρέος - Στο χρέος......" Αυτή η ποίηση δε στενεύει τα όρια  στην υπερούσια  δημιουργία, στον ειδωλολατρισμό,  όπως υποστήριξαν πολλοί φανατικοί  αλλά τον πλαταίνει μέσα σε μία  διαχρονική αλληλουχία  που ζει σαν κεντρική θρησκευτική  έννοια  και αδιάφθορη πνευματική παρουσία  μέσα στους αιώνες. Δεν αντιστρατεύεται τον  χριστιανισμό αλλά τον ενισχύει. 3....Ο ΙΕΡΟΣ ΜΥΘΟΣ  Ο αρχαίος μύθος λέει πως στα δύο υπαρξιακά  στοιχεία αποκαλύπτεται η θεία οικονομία σαν  ένας μυστικοπαθής οραματισμός που υψώνεται  μέσα στη φύση σε υπερκόσμια αιωνιότητα. Την ορφική διδασκαλία την απορόφησε σχεδόν  αυτούσια ο χριστιανισμός.Όσοι μιλούν  γιά "πανθεϊστική λατρεία" μέσα στην  ποίηση του Σικελιανού κάπου ξεχνούν  την ποιητική ουσία και τη λειτουργία της,  που είναι ένα μυστήριο.Ο Σικελιανός  εκείνο που κατόρθωσε ποιητικά  είναι να βάλει μέσα σ' ένα διαχρονικό ειρμό  το ορφικό και το χριστιανικό πνεύμα .Διαφορετικά θα υπήρχαν πολλά κενά όπως  συμβαίνει με αυτούς που ρητορεύουν  και γιά λόγους σκοπιμότητος κρύβουν  πάντα την μισή ή όλη την αλήθεια. 4....Ο ΔΕΛΦΙΚΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Αυτό είναι ένα δυνατό φιλοσοφικό μήνυμα,  που περνά μέσα από την ποίηση του Σικελιανού  (αποσπάσματα μόνο παραθέσαμε μέσα σ' αυτή  την μικρή μελέτη) που είναι βασισμένη στο  Διονυσιακό και Απολλώνιο πνεύμα και  διαποτισμένο από την θρησκευτική  και κοινωνική αναζήτηση των οραμάτων  του αιωνίου ανθρώπου, μέσα στην ομορφιά  της φύσης και τους αγνούς πόθους του λαου. "Ω Μάνα Ελλάδα -προαιώνιο μένος- που νεύρωσες την άφθαρτη αυγή." Οι στίχοι είναι γιά όλους, όπως και τα ιερά σύμβολα,  μα λίγοι θα προχωρήσουν μέσα στο μυστήριο  της άρρητης  ομορφιάς τους και τη μαγεία της μεγάλης αξίας τους .Η ποιητική αλήθεια έρχεται άπό μέσα κι' έχει διαστάσεις  ουράνιας αποκάλυψης σε όσους μπορούν  να την ζήσουν αφού πρώτα είναι έτοιμοι  να την δεχθούν, όπως το διψασμένο χώμα  δέχεται την βροχή.Ο Άγγελος Σικελιανός, με τον Δελφικό  Ελληνικό άνθρωπο που οραματίζεται,  όπως και τον Παγκόσμιο Δελφικό άνθρωπο  που επιδιώκει, κινείται βέβαια στον χώρο  του "ιδανικού" και του "επιθυμητού" με "ιδέες"  που μόνο αν γίνουν "πράξεις" μπορούν  να μας λυτρώσουν.Αυτό το ξέρουν  πολύ καλά και οι νέοι  "Δελφικοί" που συνεχίζουν και σήμερα  με ζηλευτό πάθος το έργο του, που οι  πνευματικές και ηθικές διαστάσεις  ξεπερνούν τα όρια της πατρίδος μας  αφού έχει μέσα του μηνύματα  καθολικής αποδοχής  κι' έχει αποκτήσει  από καιρό μία  παγκόσμια ακτινοβολία .Γιά το μυστηριακό  τού πράγματος  θέλω να κλείσω αυτή  τη σύντομη μελέτη  με τέσσερεις  στίχους του Σεφέρη  που είναι στίχοι  γιά την αιωνιότητα. "Το μεγάλο τριαντάφυλλο ήτανε πάντα εδώ στο πλευρό σου βαθιά                                             μέσα στον ύπνο                                             δικό σου κι άγνωστο".                                              ΓΙΑΝΝΗΣ Κ. ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ

Θαλερό (1915 )Ἄγγελος Σικελιανός

http://users.uoa.gr

Φλογάτη, γελαστή, ζεστή, ἀπὸ τ᾿ ἀμπέλια ἀπάνωθεν
ἐκοίταγε ἡ σελήνη -
κι ἀκόμα ὁ ἥλιος πύρωνε τὰ θάμνα, βασιλεύοντας
μὲς σὲ διπλὴ γαλήνη·

βαριὰ τὰ χόρτα, ἱδρώνανε στὴν ἀψηλὴν ἀπανεμιὰ
το θυμωμένο γάλα,
κι ἀπὸ τὰ κλήματα τὰ νιά, ποὺ τῆς πλαγιᾶς ἀνέβαιναν
μακριὰ-πλατιὰ τὴ σκάλα,

σουρίζανε οἱ ἀμπελουργοὶ φτερίζοντας, ἐσειόντανε
στον ὄχτο οἱ καλογιάννοι,
κι ἅπλων᾿ ἀπάνω στὸ φεγγάρι ἡ ζέστα ἀραχνοΰφαντο
κεφαλοπάνι...

Στὸ σύρμα, μὲς στὸ γέννημα, μονάχα τρία καματερά,
τό ῾να ἀπὸ τ᾿ ἄλλο πίσω,
τὴν κρεμαστή τους τραχηλιὰ κουνώντας, τὸν ἀνήφορο
ξεκόβαν τὸ βουνίσο·

σκυφτό, τὴ γῆς μυρίζοντας, καὶ τὸ λιγνὸ λαγωνικό,
με γρήγορα ποδάρια,
στοῦ δειλινοῦ τὴ σιγαλιὰ βράχο τὸ βράχο ἐπήδαγε
ζητώντας μου τὰ χνάρια·

καὶ κάτου ἀπ᾿ τὴν κληματαριὰ τὴν ἄγουρη μ᾿ ἐπρόσμενε,
στο ξάγναντο τὸ σπίτι,
σωστὸ τραπέζι πόφεγγε, λυχνάρι ὀμπρὸς τοῦ κρεμαστό,
το φῶς τοῦ Ἀποσπερίτη.

Ἐκεῖ κερήθρα μὄφερε, ψωμὶ σταρένιο, κρύο νερὸ
η ἀρχοντοθυγατέρα,
ὁποὖχε ἀπὸ τὴ δύναμη στὸν πετρωτό της τὸ λαιμὸ
χαράκι ὡς περιστέρα·

ποὺ ἡ ὄψη της, σὰν τῆς βραδιᾶς τὸ λάμπο, ἔδειχνε διάφωτη
τῆς παρθενιᾶς τὴ φλόγα,
κι ἀπ᾿ τὴ σφιχτή της ντυμασιὰ στὰ στήθια της τ᾿ ἀμάλαγα,
χώριζ᾿ ὁλόρτη ἡ ρώγα·

ποὺ ὀμπρὸς ἀπὸ τὸ μέτωπο σὲ δυὸ πλεξοῦδες τὰ μαλλιὰ
πλεμένα εἶχε σηκώσει,
σὰν τὰ σκοινιὰ τοῦ καραβιοῦ, ποὺ δὲ θὰ μπόρει᾿ ἡ φούχτα μου
νὰν τῆς τὰ χερακώσει.

Λαχανιασμένος στάθη ἐκεῖ κι ὁ σκύλος π᾿ ἀγανάχτησε
στα ὀρτὰ τὰ μονοπάτια,
κι ἀσάλευτος στὰ μπροστινά, μὲ κοίταγε, προσμένοντας
μιὰ σφήνα, μὲς στὰ μάτια·

ἐκεῖ τ᾿ ἀηδόνια ὡς ἄκουγα, τριγύρα μου, καὶ τοὺς καρποὺς
γευόμουν ἀπ᾿ τὸ δίσκο,
εἶχα τὴ γέψη τοῦ σταριοῦ, τοῦ τραγουδιοῦ καὶ τοῦ μελιοῦ
βαθιά στὸν οὐρανίσκο.

Σὰ σὲ κυβέρτι γυάλινο μέσα μου σάλευε ἡ ψυχή,
πασίχαρο μελίσσι,
ποὺ ὅλο κρυφὰ πληθαίνοντας γυρεύει σμάρια ὡσὰν τσαμπιὰ
στὰ δέντρα ν᾿ ἀμολήσει.

Κι ἔνιωθα κρούσταλλο τὴ γῆ στὰ πόδια μου ἀποκάτωθε
καὶ διάφανο τὸ χῶμα
γιατὶ πλατάνια τριέτικα τριγύρα μου ὑψωνόντανε
μ᾿ ἁδρό, γαλήνιο σῶμα.

Ἐκεῖ μοῦ ἀνοῖξαν τὸ παλιὸ κρασί, ποὺ πλέριο εὐώδισε
μὲς στὴν ἱδρένια στάμνα,
σὰν τὴ βουνίσια μυρουδιά, σύντας βαρεῖ κατάψυχρη
νύχτια δροσιὰ τὰ θάμνα...

Φλογάτη, γελαστή, ζεστή, ἐκεῖ ἡ καρδιά μου δέχτηκε
ν᾿ ἀναπαυτεῖ λιγάκι
πὰ σὲ σεντόνια εὐωδερὰ ἀπὸ βότανα, καὶ γαλανὰ
στὴ βάψη ἀπὸ λουλάκι.

(ἀπὸ τὸ Λυρικὸς Βίος, B´, Ἴκαρος 1968)

Οι εκδηλώσεις του Συλλόγου Λευκαδίων Πάτρας προς τιμήν " Της Κυράς μας. της Παναγιάς της " Φανερωμένης.Ιούνιος 2015

Με ευλάβεια και λαικό προσκύνημα από τις καρδιές

όλων των Λευκαδιτών της Πάτρας περατώθηκαν

οι εκδηλώσεις του Συλλόγου μας που έγιναν προς τιμήν "

Της Κυράς μας. της Παναγιάς της " Φανερωμένης.

Με την παρουσία τους τίμησαν την εορτή , Λευκαδίτες

, μέλη και φίλοι του συλλόγου όπως και πλήθος κόσμου

Μετά τη Θεία Λειτουργία- με Αρτοκλασίες ακολουθησε

Δοξολογία για την Επέτειο-Πανηγυρικό της ημέρας. και Λιτανία


.Τη λιτάνευση της Εικόνας ακολούθησαν με ευλάβεια όλοι

οι παρευρισκόμενοι Στο τέλος της θείας λειτουργίας

ομίλησαν οι κ Λάμπρος Βρεττός διδάσκαλος .συγγραφέας

και ο Πρόεδρος του Συλλόγου κ Γιάννης Σίδερης .

Με τιμητική πλακέττα , την οποία επέδωσε η αρχιτέκτων

Συγγραφέας τ.πρόεδρος του Συλλόγου . κ. Παπαδάτου Γιαννοπούλου Χαρά

Τιμήθηκε , από το Σύλλογό μας , για την όλη του προσφορά

στη Λευκαδίτικη Κοινότητα Πάτρας ο κ. Λάμπρος Βρεττός .

Στο προαύλιο του Ιερού ναού ο Σύλλογος σε μια μικρή

δεξίωση τρατάρησε τους παρευρισκόμενους με την

παραδοσιακή Λευκαδίτικη λαδόπιττα ( δια χειρός Αγαθής Γράψα

προσφορά των μελών του συλλόγου κ Κατσιγγιάνη Ελευθερίας

και κ. Μαυρομάτη Κονιδάρη Νίκης και λευκαδίτικα κεράσματα








Το χορευτικό μας για άλλη μια Φορά μας κατέπληξε με τις

Λευκαδίτικες λαικές χορευτικές φιγούρες

Συγχαρητήρια στη όμορφη ομάδα ,

Τους ευχαριστούμε από καρδιάς.

Σύντομα θα αναρτήσουμε περισσότερο

φωτογραφικό Υλικό

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ και του χρόνου! Πάλι όλοι μαζί.

 

  

                                           

«Τα που θυμάμαι μολογώ» Θοδωρής Γεωργάκης

Από Βιολέττα Σάντα στις 2 June, 201 5http://aromalefkadas.interfaceteam.netdna-cdn.com/wp-ΕΛΙΞΗΡΙΑ ΜΝΗΜΗΣ
«Τα που θυμάμαι μολογώ» 0




Κυκλοφόρησε σε ηλεκτρονική μορφή το βιβλίο του Θοδωρή Γεωργάκη: «Τα που θυμάμαι μολογώ»


Βιογραφικό του συγγραφέα


Ο θοδωρής Γεωργάκης Γεννήθηκε στο Πινακοχώρι Σφακιωτών Λευκάδος το 1954. Φοίτησε στην Ριζάρειο Εκκλησιαστική Σχολή και Πολιτικές Επιστήμες στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Επαγγελματικά έκανε καριέρα σαν τραπεζικό στέλεχος σε μεγάλα καταστήματα των Αθηνών, ενώ επί εξαετία χρημάτισε Διευθυντής σε τραπεζικό κατάστημα της Λευκάδας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ασχολήθηκε με την αθλητική δημοσιογραφία, σε αθηναϊκές εφημερίδες, κυρίως στα θέματα της ιστορικής ομάδας της ΑΕΚ.


Δημιουργίες: 1) Προσωπική του δημιουργία είναι το CD «Μουσικό Σεργιάνι στην Λευκάδα» με σπάνια Λευκαδίτικα τραγούδια του παρελθόντος. 2) Το βιβλίο: Σφακιώτες Λευκάδας. «Το Λίνκο της Καρδιάς μας».

E-Mail : thodorisgeorgakis@gmail.com





Έγραψαν για το βιβλίο


Πολλοί είναι εκείνοι που θα επιθυμούσαν να περιγράψουν το περιβάλλον μέσα στο οποίο γεννήθηκαν και μεγάλωσαν, να αναφερθούν στις εμπειρίες που απόκτησαν μέσα ς’ αυτό, να συγκεντρώσουν, να κατατάξουν, να καταγράψουν και να παρουσιάσουν τα διάσπαρτα σε διάφορες πήγες και τα με καταγεγραμμένα ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία από την τοπική παράδοση. Ωστόσο, λίγοι έχουν την ερευνητική διάθεση και την ικανότητα να προχωρήσουν σε ένα τέτοιο εγχείρημα.


Σ’ αυτούς τους «ολίγους εκλεκτούς» συγκαταλέγεται ο συγγραφέας του παρόντος βιβλίου «Τα που θυμάμαι μολογώ» κ. Θοδωρής Γεωργάκης, που, κινούμενος από τη μεγάλη του αγάπη για τον τόπο του, είχε το μεράκι να καταγράψει τις προσωπικές παιδικές και εφηβικές του αναμνήσεις, συνδυάζοντας τες με τις παρατηρήσεις του επάνω στο περιβάλλον της γενέθλιας γης, στο Πινακοχώρι Σφακιωτών.


Η αίσθηση που αποκόμισα σεργιανίζοντας στο βιβλίο είναι ότι πρόκειται για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον και έγκυρο βοήθημα τοπικού ιστορικού και λαογραφικού ενδιαφέροντος, που φέρνει στο φως πράγματα τα οποία αγνοεί η συντριπτική πλειονότητα των συμπατριωτών μας και ιδιαίτερα οι νέοι. Ο συγγραφέας, με την αγάπη και τη νοσταλγία που τον διακατέχει για τον τόπο του και με τη στρωτή χρήση και την επιτυχή εκμετάλλευση της ντοπιολαλιάς, πέτυχε να δημιουργήσει μια εμπεριστατωμένη μελέτη για το χωριό του και, γενικότερα, για την ύπαιθρο της Λευκάδας. Το υλικό του το αντλεί, μέσω της μνήμης, από τα προσωπικά του βιώματα, από τη ζωή του στο αγροτικό περιβάλλον του αγαπημένου του χωριού, από όσα έζησε και άκουσε κοντά στους ξωμάχους γονείς του, όπως ο ίδιος σημειώνει. Το πλαίσιο, επομένως, είναι απόλυτα ρεαλιστικό και εικονογραφεί το μικρόκοσμο και τα ήθη της περιοχής στις δεκαετίες του ’60 και του ’70.


Το βιβλίο αποτελείται από 28 θεματικές ενότητες, στις οποίες περιγράφονται με λεπτομερή, απλό, άμεσο και βιωματικό τρόπο όψεις του πολιτισμού της περιοχής των Σφακιωτών και των όμορων χωριών, από τις ποικίλες αρχιτεκτονικές εκδοχές του ως τα μέσα και τους τρόπους παραγωγής, για την κάλυψη των αναγκών ύπαρξης των κατοίκων. Το κείμενο βρίσκει από πληροφορίες για το καθένα απ’ τα θέματα που πραγματεύεται και διερευνά εξαντλητικά τις διάφορες πτυχές τους. Ταυτόχρονα, με τις αναλυτικές και ενδελεχείς περιγραφές του ο συγγραφέας συνυφαίνει αποτελεσματικά λέξεις και όρους της λευκαδίτικης ντοπιολαλιάς (το «σημαίνον») με το περιεχόμενο του «αντικειμένου» στο οποίο αναφέρονται, τόσο με το εννοιολογικό όσο και με το βιωματικό, με μια λέξη, με το «σημαινόμενο». Έτσι ο αναγνώστης κατανοεί σε βάθος το περιεχόμενο εννοιών, όπως τρεμέτζο, παγερίτσο, ανεμόμυλος κ.λπ., αλλά και ανασυνθέτει με τη φαντασία του εικόνες για πρόσωπα, πράγματα και καταστάσεις, όπως στο απόσπασμα που αναφέρεται στο «πηγάδι του Φρυά», στους Σφακιώτες, όπου «βασίλευε το νυφοπάζαρο, αφού οι λυγερόκορμες Σφακισάνες, με τη βαρέλα στο κεφάλι, κέντρισαν το ενδιαφέρον των υποψήφιων γαμπρών, με αποτέλεσμα εκατοντάδες ειδύλλια και συνοικέσια να στηθούν, κάτω από τα υπεραιωνόβια πλατάνια του Φρυά».


Παράλληλα με την περιγραφή των διαφόρων θεμάτων και σε συνάρτηση με αυτήν, δίνει το στίγμα του και ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό, που ζωντανεύει το περιεχόμενο και συντελεί στην καλύτερη κατανόηση και την αισθητοποίηση του από τον αναγνώστη. H πρωτογενής αυτή εργασία ολοκληρώνεται με γλωσσάρι.


Λίγοι από εμάς κα μπορούσαν να υποστηρίξουν ότι γνωρίζουν όλα τα στοιχεία που με τόση μεθοδικότητα, σαφήνεια και απλότητα περιγράφονται από τον συγγραφέα. Πρόκειται για μια σημαντική προσθήκη στη γνώση μας ή καλύτερα για ένα λατομείο απ’ το οποίο μπορεί να εξορύξει κανείς πολύτιμα στοιχεία για τον λευκαδίτικο πολιτισμό και για τους πρωταγωνιστές του, τους γονείς, τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας. Γι’ αυτό, το συγκεκριμένο βιβλίο ενδιαφέρει όχι μόνο τους συγχωριανός του συγγραφέα, αλλά και όλους τους Λευκαδίτες, καθώς και την επιστημονική μας κοινότητα.


Στον φίλο συγγραφέα, αφού τον ευχαριστήσω για την τιμητική πρόταση να προλογίσω το έργο του, εύχομαι από καρδιάς να συνεχίσει τις αναζητήσεις και τις ερευνητικές του προσπάθειες για την καταγραφή των ιστορικών και λαογραφικών στοιχείων της περιοχής. Κα είναι μεγάλη προσφορά στον γενέθλιο τόπο του και, γενικότερα, στη Λευκάδα.


Αθήνα, Μάρτιος 2015


Έκτορας Γ. Χόρτης


Κατεβάστε το βιβλίο κάνοντας [κλικ εδώ]

" Από το Λυκόφως στο Λυκαυγές, 1944–1959 "του Θανάση Καλαφάτη

  

http://leukadapetrin.blogspot.gr


Ο συγγραφέας Θανάσης Καλαφάτης
είναι αναπληρωτής καθηγητής Οικονομικής
Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς.
Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας φυλακίστηκε
και έμεινε για πολλά χρόνια έγκλειστος
για την αντιστασιακή του δράση
Πανεπιστημιακός δάσκαλος τη
μεταδικτατορική περίοδο,δίδαξε Οικονομία
και Οικονομική Ιστορία ως Αναπληρωτής
Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς,
στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο
της Κρήτης.

Σήμερα διδάσκει Οικονομική Ιστορία
στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του Τμήματος
Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας
του Παντείου Πανεπιστημίου και είναι Πρόεδρος
της Εταιρείας Μελέτης της Ιστορίας
της Αριστερής Νεολαίας (ΕΜΙΑΝ).

Κοινωνική ωρίμανση και πολιτική στράτευση

Εικόνες: ΓΙΑΝΝΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΗΣ –

Πρόλογος: ΣΠΥΡΟΣ Ι. ΑΣΔΡΑΧΑΣ




Πρόκειται για 64 μικρές αυτοβιογραφικές ιστορίες

από την παιδική και εφηβική ηλικία του

συγγραφέα την περίοδο 1944–1959 στη Λευκάδα.

Το βιβλίο αυτό, όπως λέει και ο Σπύρος Ασδραχάς

στον Πρόλογο, «Θα μπορούσε κανείς να πει ότι

σε μεγάλο βαθμό ανήκει σ’ ό,τι ονομάζεται

αστικό φολκλόρ.

Ωστόσο δεν είναι μόνο αυτό: πρόκειται

για αφηγήσεις που τις συνδέει ένα σταθερό νήμα,

αφηγήσεις κοινωνικής ιστορίας.

Μιλάει για παιδικά

παιχνίδια, αλλά μέσα απ’ αυτά


αναδύονται φτωχοί, λιγότερο φτωχοί

και κάποιοι πλούσιοι.

Ακόμα οι αφηγήσεις αυτές συνιστούν

μια αυτοβιογραφία με τομή τη μετάβαση

από την παιδικότητα στην ενηλικίωση,

μετάβαση σημαδεμένη από την τραγική

οικογενειακή ιστορία του συγγραφέα. Εννοώ τον

άδικο θάνατο του πατέρα του,

αποτέλεσμα του ακραίου δογματισμού

του κομμουνιστικού κινήματος.

Επιπρόσθετα δείχνουν την πρώιμη πολιτική

ωρίμανση παιδιών που υπέστησαν

τη δυστυχία της Κατοχής και των πρώτων

μεταπολεμικών χρόνων και άγγιξαν

το σύνορο της πείνας και της

αποβιταμίνωσης όταν η μία ή η άλλη δεν

τα οδήγησαν στο θάνατο.

Αυτές οι γλυκόπικρες ιστορίες με

το χιούμορ, που πολλές φορές δαύτες

διατρέχει, επιδέχονται διαφορετικές

αναγνώσεις.

Δεν θα συνιστούσα εκείνη που αφορά

τη λογοτεχνική τους αξία:

θα συνιστούσα εκείνη που τις καθιστά μία

ιδιότυπη μορφή ιστοριογραφίας.

Και τούτο γιατί η ιστορία έχει

πολλές και κάποτε αναπάντεχες γραφές».

To βιβλίο " Από το Λυκόφως στο Λυκαυγές,

1944–1959 "του Θανάση Καλαφάτη

Παρουσιάστηκε στην Πάτρα

το Σάββατο στις 23 Μαίου 2015

στο Πολύεδρο

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκε παράλληλα

το λεύκωμα Αγία Μαύρα» με 25 μεταξοτυπίες

του γνωστού εικαστικού δημιουργού και εικαστικού

δάσκαλου Γιάννη Ψυχοπαίδη,ο οποίος διατηρεί

ως γνωστό σπίτι στο Ρίο.

Οι μεταξοτυπίες του λευκώματος

είναι εμπνευσμένες από το βιβλίο

του Θανάση Καλαφάτη.

Το λεύκωμα που κυκλοφορεί σε πενήντα

αριθμημένα καιυπογεγραμμένα από τον καλλιτέχνη

αντίτυπα ,δημιουργήθηκε με αφορμή

το βιβλίο – μαρτυρία του Θανάση Καλαφάτη

και μαζι με εξι πρωτότυπα έργα του ζωγράφου

παρουσιάζονται στο Πολύεδρο για δέκα ακόμα μέρες.

Ο συγγραφέας Στρατής Μπουρνάζος σημειώνει

στον πρόλογο του λευκώματος:

«Αξίζει, πιστεύω, να δει κανείς

τις εικόνες του Ψυχοπαίδη διαβάζοντας

το βιβλίο του Καλαφάτη ,και να διαβάσει

το βιβλίο του Καλαφάτη βλέποντας

τις εικόνες του Ψυχοπαίδη.

Όχι βέβαια ως «εικονογράφηση» -

είναι κάτι πολύ παραπάνω.

Αλλά για δύο άλλους λόγους .Πρώτον,

επειδή κάνοντας τη διαδρομή μπρος-πίσω

από το κείμενο στην εικόνα και


το αντίστροφο )μπορούμε να αναζητήσουμε


τα σημεία απ’όπου εκκίνησε ο ζωγράφος ,

τα σημεία στα οποία κουμπώνουν οι

εικόνες πάνω στο λόγο.

Δεύτερον –και αυτό είναι το πιο σημαντικό

για μένα –επειδή η ωραία αυτοβιογραφική

μαρτυρία του Θανάση Καλαφάτη και οι

σκληρές εικόνες του Γιάννη Ψυχοπαίδη

είναι ,θα έλεγα , ομόλογες :

τις έχει γεννήσει μια παρόμοια

νοσταλγία για το παρελθόν που

τροφοδοτεί το παρόν καιτο μέλλον,

τρέφονται από ένα παραπλήσιο

συναίσθημα –με κυμαινόμενες αποχρώσεις

σκληρότητας , απαισιοδοξίας και φωτός-,

από το ίδιο πάθος ,που τις φωτίζει»

Και καταλήγει:«Ο Γιάννης Ψυχοπαίδης

είναι μεγάλος καλλιτέχνης,και μας το

αποδεικνύει για άλλη μια φορά .

Γιατί, χάρη στο ταλέντο του,

οι μνήμες ,ο πόνος ,η ευαισθησία , η νοσταλγία

μετουσιώνονται σε άρτια έργα τέχνης,

χαρίζοντας μας αυτό το παλίμψηστο των

πέτρινων χρόνων


Ομιλητές της εκδήλωσης :

ο γιατρός Ηλίας Γρηγόρης

Η αρχιτέκτων Βαρβάρα Δεσποινιάδου,

Ο επίκουρος καθηγητής του ΑΤΕΙ Μεσολογγίου

Δημήτρης Καπογιάννης και ο συγγραφέας και

Ο μηχανικός Βασίλης Χριστόπουλος.

Επίσης στη συζήτηση μίλησε και ο Λευκαδίτης

Ιστορικός Βασίλης Λάζαρης.


http://www.thebest.gr



Στον όμορφο κήπο του Πολύεδρου οιομιλητές ,

μας ταξίδεψαν στις Λευκαδίτικες γειτονιές

των 10χρονων αγοριών της Αγίας Παρασκευής .

Μας οδήγησαν ευλαβικά ,με συγκίνηση

«Από το λυκόφως στο λυκαυγές του 1944-1959 ",

από την παιδικότητα στην ενηλικίωση,

μετάβαση σημαδεμένη από την τραγική

οικογενειακή ιστορία του συγγραφέα.

Ζήσαμε μαζί τους ,την πρώιμη πολιτική

ωρίμανση των παιδιών της γειτονιάς ,

των παιδιών που γνώρισαν τη δυστυχία

της κατοχικής πείνας ,

δυναμώνοντας έτσι , το ΕΓΩ τους ,και

κάνοντάς το , κύριο ορμητήρι και οδηγό

των μετέπειτα αναζητήσεών των

Ελάτε να ταξιδέψουμε μαζί

στην εκδήλωση μέσα από το

Πολύτιμο Φωτογραφικό μας , Υλικό


























































http://www.emian.gr/2015/02/kalafatis-2/

http://leukadapetrin.blogspot.gr/2015/05/blog-post_83.html?spref=fb


========================= &&&&&&&&& ============================

Λίγα λόγια για τον τίτλο ...

http://el.wikipedia.org

Με τον όρο Λυκόφως χαρακτηρίζεται γενικά η χρονική περίοδος από την έναρξη της δύσης του Ηλίου μέχρι την έλευση του πλήρους σκότους. Στις ελληνικές δημώδεις εκφράσεις αναφέρεται και ως σούρουπο, σουρούπωμα, μούχρωμα καθώς και σύθαμπο.

Η ποσότητα φωτός που εκπέμπεται κατά το λυκόφως μειώνεται με την αύξηση του αρνητικού ύψους του Ηλίου (δηλαδή του ύψους του κάτω από τον ορίζοντα). Ανάλογα του αρνητικού ύψους του Ηλίου διακρίνουμε τρία είδη λυκόφωτος:1) Πολιτικό λυκόφως (Civil): Όταν αληθές ύψος Ηλίου,Ηλ Ηλίου είναι -6°. (εμπειρικά μόλις δύσει τελείως ο Ηλιακός δίσκος)2) Ναυτικό λυκόφως (Nautical): Όταν Ηλ Ηλίου είναι -12° και3) Αστρονομικό λυκόφως (Astronomical): Όταν Ηλ φθάσει -18° (εμπειρικά όταν έχει τελείως σκοτεινιάσει)

Οι ώρες έναρξης και λήξης του ναυτικού και πολιτικού λυκόφωτος φέρονται καταχωρημένες στις ημερήσιες σελίδες των αστρονομικών εφημερίδων.





Το Λυκόφως αποτελεί ουράνιο φαινόμενο που οφείλεται στην ύπαρξη της ατμόσφαιρας, περισσότερο στη διάχυση φωτός και λιγότερο στη γήινη διάθλαση του φωτός που συμβαίνουν σ΄ αυτήν, χαρακτηριζόμενο έτσι και ατμοσφαιρικό φαινόμενο.

Στη χρονική διάρκεια του Λυκόφωτος επιδρούν το γεωγραφικό πλάτος και η απόκλιση του Ήλιου. Έτσι αυξανομένου του πλάτους (απομακρυνόμενοι από τον Ισημερινό) και διατηρούμενης της αυτής κλίσεως του Ηλίου ή και ακόμα αυξανόμενης μόνο της κλίσεως του Ήλιου, ομοίως η διάρκεια του λυκόφωτος αυξάνει.

Στην εύκρατη ζώνη η διάρκεια του λυκόφωτος λαμβάνει τη μεγαλύτερη τιμή στις 20 Ιουνίου και στις 21 Δεκεμβρίου, ενώ τη μικρότερη σημειώνει στις 15 Μαρτίουκαι στις 26 Σεπτεμβρίου.

Το Λυκόφως ενδιαφέρει ιδιαίτερα τον ναυτιλλόμενο διότι σ΄ αυτή την χρονική διάρκεια είναι δυνατή η παρατήρηση των αστέρων και ταυτόχρονα είναι ορατός οορίζοντας από τον οποίο με τον εξάντα λαμβάνονται οι μετρήσεις (π.χ. αληθές ύψος) ή άλλες