Ίωακείμ Βαλαμόντες (1810-1851) – Κώστας Βαλαμόντες (1911-1998)

 

 Χαρά Παπαδάτου – Γιαννοπούλου ,Ἀρχιτέκτων



Στήν παραπάνω φωτογραφα :Ἀριστερά ὁ Ἰωακείμ Βαλαμόντες, ἐφημέριος Λιβόρνου (1850-51). Εἶναι ἐντυπωσιακή ἡ ὁμοιότητά του μέ τόν ἀείμνηστο Κώστα Βαλαμόντε. Δεξιά ὁ Κώστας Βαλαμόντες (1911-1998), στήν πιό χαρακτηριστική του ἔκφραση.

Μιά μικρή ἀφιέρωση στόν ἀγαπητό μας Βαλαμόντε πού κλείνει 21 χρόνια τίς ἡμέρες αὐτές ἀπό τήν ἀπόδρασή του ἀπό τά γήϊνα. Ἧταν μιά παρουσία πού δεν μποροῦσες νά τήν ξεπεράσεις οὔτε νά τήν ἀγνοήσεις. Μιά συνεχής ἀκροβασία ἀνάμεσα στήν λογική καί τήν ὑπέρβασή της.

Μιά ἀναζήτηση ἐλευθερίας ἀπό τίς συμβατικές φόρμες σέ ὅλους τούς τομεῖς. Μιά ἰδαίτερη περίπτωση ἀνθρώπου μέ πολλές ἰκανότητες, πού τάραζε τά νερά ἀκόμη καί ὅταν ὅλοι νομίζανε ὅτι ἔλεγε ἤ ζωγράφιζε ἀκαταλαβίστικα πράγματα. Πολυτάλαντος: φιλοσοφοῦσε, τραγουδοῦσε, ζωγράφιζε, καί μέ τό ποιήμα του Λευκάδα μπῆκε στόν κορμό τῶν ποιητῶν τῆς Λευκάδας. Πέραν τῆς ἀκραίας καθαριότητας πού τόν διέκρινε πρέπει νά ποῦμε ὅτι ἦταν ἔντιμος, εὐπρεπής καί καλός στήν ψυχή του, κάτι πού φαινόταν καί στόν παταγώδη γέλωτά του καί περιφρονητής τοῦ χρήματος.Ἕνας Δον Κιχώτης, μοναχικός ὅπως ἐκεῖνος, πού ἔσπερνε θύελλες καί θέριζε πάλι θύελλες.

Τίς ἡμέρες αὐτές μέ τήν ἐπέλαση τοῦ κορονοϊοῦ καί τά μέτρα πού πρέπει νά παίρνουμε, ὁ Βαλαμόντες εἶναι ἐπίκαιρος ὅσο ποτέ. Ὥς γνωστόν ἦταν κατά τῆς χειραψίας διότι θεωροῦσε ὅτι μέσω αὐτῆς μεταδιδόταν μικρόβια. Καί ὅταν γελοῦσε μέ τόν γνωστό του τρόπο, κάλυπτε πάντα τό στόμα του, γιά νά μήν ἐκτοξευτοῦν μικρόβια στούς γύρω του. Πραγματικά πρωτοπόρος.

Τόν Βαλαμόντε τόν θυμᾶμαι ἀπό τό Χαλάνδρι, τήν δεκαετία τοῦ 1950, πού πήγαινα τότε στό Γυμνάσιο. Ὁ Βαλαμόντες τραγουδοῦσε τά βράδυα στίς ταβέρνες τοῦ Χαλανδρίου καί ἔβγαζε μέ αὐτόν τό τρόπο τά πρός τά ζῆν. Καί φυσικά ἦταν πασίγνωστος. Στό Χαλάνδρι τότε εἴμαστε νομίζω μόνο δύο οἰκογένειες ἀπό Λευκάδα καί ἔτσι τόν βλέπαμε. Εἶχε ἀρχίσει ἀπό τότε τίς… ἰατρικές μελέτες του καί γυρνοῦσε τήν ἡμέρα μέ ἕνα κάδρο ὅπου εἶχε καδραρισμένα διάφορα φιλοσοφοεπιστημονικά κείμενα.

Ἀρχές τῆς δεκαετίας τοῦ 1970 βρέθηκα στήν Λευκάδα καί ἔμενα στήν θεία μου Εὐαγγελία Σταματέλου στήν ὁδό Τηλυκράτους, καί δίπλα ἔμενε ὁ Βαλαμόντες. Ἔμαθε ὅτι εἶχα σπουδάσει ἀρχιτέκτων, μοῦ εἶπε ὅτι ζωγραφίζει καί ἐγώ τοῦ ζήτησα νά μοῦ δείξει κάτι. Μοῦ ἔφερε ἕνα πίνακα ὅπου εἶχε ζωγραφίσει μέ στυλό, ἕνα κτίριο κατά περίεργο τρόπο ἐπιρρεασμένο ἀπό τήν γοτθική ἀρχιτεκτονική. Μιά πρωτότυπη ναίφ τέχνη πού δέν εἶχε πρότυπα στήν Ἑλλάδα. Πραγματικά μέ ἐντυπωσίασε καί τοῦ εἶπα ὅτι εἶναι πολύ καλό. Μοῦ ἔκανε ἐντύπωση πού μέ εὐτελῆ ὑλικά ἔφκιασε μιά ἰσοροπημένη στό χαρτί εἰκόνα, αὐτός, πού τόν θεωρούσαμε ὅλοι χωρίς πνευματική ἰσορροπία, μέ στοιχεῖα ὀνειρικά. Μοῦ ἦρθαν στό νοῦ ὅλες οἱ τάσεις τῆς ζωγραφικῆς ἀπό τίς ἀρχές τοῦ 20οῦ αὶῶνα, ὅπου κυρίαρχο ρόλο ἔπαιζε ἡ ἀμφισβήτηση τοῦ ὀρθοῦ λόγου, ὅπως ψυχεδελική ζωγραφική, σουρεαλιστική, ναϊφ, ζωγραφική τοῦ περιθωρίου, νταντά, κ.λπ.

Δυσπίστησε στήν ἀρχή καί μέ ρώτησε ξανά ἄν πράγματι λέω τήν ἀλήθεια. Τοῦ εἶπα ναί, τοῦ λέω τήν ἀλήθεια. Ἐνθουσιάστηκε καί μοῦ λέει: Φεύγω καί σέ λίγο θά σοῦ φέρω καμμιά δεκαριά. Καί πράγματι ἄρχισε ἡ παραγωγή. Ἀργότερα μοῦ χάρισε δύο πίνακές του, πού ἔκτοτε ἔχω.

Ἀργότερα στήν Λευκάδα, ἀπό τίς ἀρχές τῆς δεκαετίας τοῦ 1980 πίναμε πολύ συχνά μαζί καφέ στό καφενεδάκι τῆς κυρά Μάνθως, στήν κεντρική πλατεῖα. Ἀλλά καί τά βράδυα τόν συναντούσαμε συνήθως στόν Ρεγάντο.Ἔτσι ζήσαμε ἀπό πρῶτο χέρι τήν ἰδιόρρυθμη σκέψη του. Στήν ἰδορρυθμία του ἐντασσσόταν κατά γενική ὁμολογία, καί ἡ ἐπιμονή του νά προτάσσει τό Ντέ στό ὀνομά του, ἐνδεικτικό κάποιου τίτλου. Κανείς βέβαια δέν πίστευε κάτι τέτοιο.

Ἦταν ἀρχές τῆς δεκαετίας τοῦ 90 ὅταν μιά μέρα ὁ σύζυγος μου με ἐνημέρωσε ὅτι στήν μονογραφία «Κώδικες γάμων καί βαπτίσεων τῆς ἑλληνικῆς Κοινότητος Λιβόρνου, Πάτραι 1986» , ὁ ἱστορικός τῶν Πατρῶν Κ. Τριανταφύλλου, ἀναφέρεται σέ ἕναν ἀπό τούς πιό διακεκριμένους Λευκαδίους τῶν ἀρχῶν τοῦ 19ου αἰῶνος. Τόν Ἰωακείμ Βαλαμόντε, ὁ ὁποῖος διετέλεσε ἐφημέριος στό Λιβόρνο (1810-1851), καί παραθέτει καί τήν εἰκόνα του.

Ἐπίσης ἀναφέρει ὅτι τιμήθηκε μέ ἀνώτατο μετάλλιο (χρυσοῦν σταυρόν) καί τίτλο εὐγενείας ἀπό τόν αὐτοκράτορα τῆς Ρωσίας: «Εἰς ἀνταμοιβήν τῶν πόνων καί μεριμνῶν τά ὁποίας εἶχεν ἐν Λιβόρνῳ». Στό ἔγγραφο πού συνώδευσε τό παράσημο ὁ Αὐτοκράτωρ ἔγραφε ὅτι τοῦ τό ἀπονέμει «.. ὡς σημεῖον ἀξιώματος τῷ ὁποίῳ κοσμοῦνται οἱ ἀξιότατοι τῶν ἡμετέρων πνευματικῶν» δηλ. ὡς τίτλον εὐγενείας. Ἡ δημοσευμένη φωτογραφία του, φυλάσσεται στήν συλλογή τοῦ τέως δημάρχου Πατρέων Διον. Τσερώνη, τοῦ ὁποίου ὁ Βαλαμόντες ὑπῆρξε μακρινός συγγενής.

Αὐτό πού ἐπιβεβαιώνεται ἀπό τήν δημοσίευση αὐτή εἶναι ὅτι ἡ οἰκογένεια Βαλαμόντε εἶχε τίτλο εὐγενείας. Κάτι πού ὁ Βαλαμόντες πιθανόν τό ἤξερε γι’αὐτό κόλλαγε πάντα στό ὀνομά του τό Ντέ: Κώστας Ντέ Βαλαμόντε. Καί κανείς δέν τό πίστευε. Τελικά εἶχε δίκιο. Τό κείμενο μαζί μέ τήν φωτογραφία πού δημοσιεύθηκε στήν ἐφημερίδα Νήρικος τοῦ Συλλόγου Λευκαδίων Πατρῶν, (6ο Φύλλο, Ἰούνιος 1990), στάλθηκε στόν ἀείμνηστο Νίκο Πανοθῶμο ὁ ὁποῖος, μέ μεγάλη του χαρά, ἀνέλαβε νά τοῦ δώσει τό δημοσίευμα καί νά τοῦ πεῖ τό μεγάλο νέο. Ὅτι πράγματι ἡ οἰκογένεια εἶχε τίτλο, μέ ἀποδείξεις πλέον. Καί μάλιστα ὁ τίτλος δόθηκε ἀπό τόν Αὐτοκράτορα τῆς Ρωσσίας καί ὅχι ὅπως συνέβαινε μέ τούς ἅλλους ἑπτανησίους ἀπό τούς Ἑνετούς καί Ἄγγλους κατακτητές.

Ὁ Βαλαμόντες συγκινήθηκε πολύ καί ὅταν ἀργότερα τόν εἴδαμε στήν Λευκάδα εἶπε στόν ἄνδρα μου, ἀφοῦ τό εὐχαρίστησε, ὅτι τό νέο αὐτό τοῦ χάρισε δέκα χρόνια ζωῆς. Λίγο μετά τό 2000 πῆγα στό Θέατρο Λιθογραφεῖον τῆς Πάτρας νά παρακολουθήσω μιά παράσταση. Τό θέατρο αὐτό τότε ἦταν τό μόνο ἰδιωτικό θέατρο ἐκτός τοῦ Δημοτικοῦ θεάτρου ΑΠΟΛΛΩΝ. Ἐκ τῶν ὑστέρων ἔμαθα ὅτι τό θέατρο αὐτό ἵδρυσε ὁ δικός μας, λευκαδίτης τῶν Πατρῶν, Φάνης Δίπλας, μέ τήν θεατρική ὁμάδα Βιομηχανική. Ἕνας ἐξαίρετος ἠθοποιός καί σκηνοθέτης καί ὑπεύθυνος τοῦ θεάτρου μέχρι καί τό 2014. Ὅπως μαρτυρεῖ τό ὄνομα τοῦ Θεάτρου τό κτίριο ἀνῆκε σέ παλιό Λιθογραφεῖο τῆς Πάτρας. Στήν εἴσοδο τοῦ θεάτρου μού κίνησε τήν περιέργεια μιά λιθογραφική μήτρα, πού ἐξέθεταν. Προσπάθησα νά διαβάσω τό ἀνάποδο κείμενο καί εἶδα ὅτι μεταξύ τῶν ἄλλων ὑπῆρχε καί τόν ὄνομα ΙΩΑΚΕΙΜ ΒΑΛΑΜΟΝΤΕΣ.

Πέρισυ διαβάζοντας τήν περιγραφή τοῦ σημαντικοῦ Ζακυνθίου ἱστορικοῦ Παν. Χιώτη γιά τήν Πάτρα τοῦ 1883, δηλαδή γιά τήν περίοδο τῆς μεγάλης ἀκμῆς τῆς πόλεως, βρῆκα τήν παρακάτω περικοπή: «Ἐγευματίσαμεν εἰς τῆς κυρίας Ἀνέτας Δ. Τσερόνη…. Ὁ θεῖος τῆς Τσερόνης Ἰωακείμ Βελαμόντες, ἐφημέρευε τόν ναόν τῆς ἐν Λιβόρνῳ ἑλληνικῆς Κοινότητος, καί εἶχε συλλογήν πλουσίαν βιβλίων ἐκκλησιαστικῶν, εἰκόνων καί ἱερῶν κειμηλίων. Ἐλιθογράφει εἰκό­νας τεχνικωτάτας, ὧν καί ἡ τοῦ ἁγίου Διονυσίου πανομοιότυπος». (Παναγιώτης Χιώτης, Διαμονή ἐπί τέσσαρας ἡμέρας ἐν Πάτραις, 2-7 Σεπτεμβρίου 1883, περιοδικό ΚΥΨΕΛΗ Ζακύνθου, 1884). Τότε κατάλαβα γιατί στό παλαιό Λιθογραφεῖο ὑπῆρχε ἠ μήτρα μέ τό ὄνομά του. Προφανῶς συνεργαζόταν στήν κατασκευή λιθογραφειῶν.

Στό ἐξαιρετικά ἐνδιαφέρον βιβλίο της ἡ Ελένη Δ. Γράψα: «Η Χωροταξία της Αγίας Μαύρας, 1823. Κοντράδες καί Μαχαλάδες, από τα Αρχεία της περιόδου του Ιονίου Κράτους. Εταιρεία Λευκαδικών, Μελετών, Πρακτικά ΙΕ΄ Συμποσίου, Δρόμοι και Παράδρομοι της τοπικής Ιστορίας Αθήνα 2011, σελ. 163 -203». Καταγράφει τά ὀνόματα τῶν κατοίκων τῆς Χώρας γιά τό ἔτος 1823. Ἔτσι στόν Μαχαλᾶ τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος συναντοῦμε τό ὄνομα Ρετόκριτος Βαλαμόντες καί στόν Μαχαλᾶ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς, συναντοῦμε τούς Σπῦρο Βαλαμόντε, Θοδωρῆ Βαλαμόντε καί Δημήτριο Βαλαμόντε. Τούς Σπῦρο Βαλαμόντε καί Θοδωρῆ Βαλαμόντε ἀναφέρει καί ὁ Κ. Μαχαιρᾶς στήν Πολιτική καί Διπλωματική Ἱστορία τῆς Λευκάδος 1797 -1810, στίς σελίδες 356 καί 134 ἀντιστοίχως. Ἡ οἰκογένεια λοιπόν Βαλαμόντε ὑπάρχει ἀπό παλιά στήν Λευκάδα καί κυρίως ὡς κάτοικοι τῆς περιοχῆς τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς, ὅπου κατοικοῦσε καί ὁ γνωστός μας Κώστας Βαλαμόντες.

Ἕνα βράδυ, μιά μεγάλη παρέα τρώγαμε στό κέντρο Ἀδριάτικα, πού ἦταν στήν ἀρχή τῆς Κουζούντελης, στό ἀριστέρό μας χέρι. Στήν παρέα ἐκτός τῶν ἄλλων καί ὁ Βούλης καί ὁ Τάκη Προδρομίτης. Στό βάθος τοῦ κήπου καθόταν μόνος του ὁ Βαλαμόντες. Τόν καλέσαμε νά ἔρθει στό τραπέζι μας ἀλλά ἀρνήθηκε. Ἐπιμείναμε ἀλλά ἦταν ἀνένδοτος. Ὁ λόγος, ἡ ἀντιπαλότητα μέ τόν Βούλη, πού ὑποψιαζόταν ὅτι τοῦ εἶχε κλέψει κείμενα ἐπιστημονικά, τουτέστιν εἶχε διαπράξει λογοκλοπή. Καί ἐπίσης λόγω τοῦ Τάκη Προδρομίτη διότι, ὡς φίλος τοῦ Βούλη, τόν ἔπαιρνε καί αὐτόν τό σχέδιο. Στό τέλος, μέ τά πολλά, πῆγε καί τόν πῆρε ἀπό τό χέρι ὁ ἄνδρας μου, μέ τόν ὁποῖο εἶχε πολύ καλές σχέσεις καί τόν ἔφερε στό τραπέζι μας, καί ἀφοῦ δόθηκαν ἐξηγήσεις, ἄκρως θεατρικοῦ περιεχομένου, μεταξύ τῶν ἀντιμαχομένων, κάθησε μέ τόν παταγώδη γέλωτα πού ὅλοι γνωρίζουμε.Ἧταν δέ τόσο ριζικό τό τέλος τῆς παρεξηγήσεως, ὥστε μᾶς τραγούδησε κιόλας. Καί φυσικά τήν Ξανθή Βαρώνη. Ἧταν ἡ τελευταία φορά πού ἐμεῖς τουλάχιστον τόν ἀκούσαμε νά τραγουδάει. Βέβαια ἀπό τήν ἄλλη μεριά ὁ Βούλης ἦταν ὁ πιό ἐνημερωμένος βιογράφος τοῦ Βαλαμόντε μέ ἀτελείωτες ἱστορίες, πού μᾶς καθήλωναν μέ τήν γλαφυρότητα πού τόν διέκρινε. Ἀλλά καί μέ ἀφιερώσεις κειμένων καί ποιημάτων σέ αὐτόν, πού εἶναι γνωστά.

Πολλοί ἔγραψαν γιά αὐτόν, μιά καί ὅλοι, ὅσο τόν γνωρίσαμε, εἴχαμε πολλά νά ποῦμε. Ἀκόμη καί βιλίο ἀφιερώθηκε σέ αὐτόν ἀπό τήν κ. Βιβή Κοψιδᾶ – Βρεττοῦ μέ τίτλο, «Λαϊκός Σουρεαλισμός-Κώστας Ντε Βαλαμόντες – Ο αντιήρωας μιας παρα-λογικής αφήγησης».

Μόλις πρό ὀλίγου ψάχνοντας στό ἀρχεῖο μου βρῆκα κάτι πού θά ἤθελα νά τό προσθέσω. Ὡς γνωστόν ζητοῦσε νά ὐπογραφοῦν τά κείμενά του ἀπό, τούς κατά τήν γνώμη του, προβεβλημένους, στό νησί. Ἐπίσης ζητοῦσε διάφορες βεβαιώσεις γιά τήν καταγωγή του καί τά ἐπιτεύγματά του. Καί βέβαια ὅλοι ὑπέγραφαν ὅ,τι ἤθελε. Βρῆκα λοιπόν μιά βεβαίωση περί τῆς ἀρχοντικῆς καταγωγῆς του ἀπό τόν ἀείμνηστο Γιῶργο Ἀσδραχᾶ καί ἕνα ντοκουμέντο ἀπό κάποιο ἀρχεῖο στήν Κέρκυρα πού ἀναφέρεται σέ ἕναν Παναγιώτη Βαλαμόντε, στόν ὁποῖο ἀφιερώνεται μιά Ὡδή, γιά τήν ἀναγόρευσή του ὡς ἰατροῦ στό Πανεπιστήμιο τῆς Πίζας, μέ ἀναφορά σέ θεῖο του πού τόν βοηθησε νά σπουδάσει. Τό κείμενο τυπώθηκε στό Λιβόρνο πού ὅπως εἴπαμε παραπάνω ἔμενε καί ὀ Ἰωακείμ Βαλαμόντες. Ἔχω τό πρωτότυπο καί ἰσως νά μοῦ τό ἔδωσε ὁ ἴδος ὁ Γιῶργος Ἀσδραχᾶς, πού σίγουρα δέν θά εἶχε ἀντίρρηση νά τό δημοσιεύσω μαζί μέ τό κείμενο τοῦ ἀρχείου:









Κάποια στιγμή πολύ ἀργότερα, ἦταν καλοκαίρι τοῦ 1997, τόν συνάντησα στόν Ἅγιο Μηνᾶ. Ἔτρεξα νά τόν χαιρετήσω. Μοῦ εἶπε νά μήν τόν πλησιάσω διότι πράγματι βρισκόταν σέ κακή κατάσταση καί ἦταν καταλερωμένος πρᾶγμα ἀνήκουστο γιά τίς συνήθειές του. Τοῦ εἶπα νά πᾶμε γιά τόν καφέ. Ἀλλά μοῦ εἶπε ὄχι, μέ χαιρέτησε κουνώντας τό χέρι καί μέ μιά τραγική ἔκφραση ταλαιπωρημένου ἀνθρώπου στό πρόσωπο τράβηξε, βουβός πρός τά περιβόλια.

Δέν τόν ξανάδα.

Στό τέλος Ἰανουαρίου τοῦ 1998 ἔλαβα τό παρακάτω ψυχρό γραφειοκρατικό ἔγγραφο ἀπό τόν φίλο Σπῦρο Θᾶνο, μέ τόν τίτλο Αἰφνίδιοι Θάνατοι. Μαζί μοῦ ἔστειλε καί μιά δημοσίευσή του. Ἦταν ὁ ἐπίλογος μιᾶς ἐμφαντικῆς παρουσίας, μέ ἔντονα τά στοιχεῖα τῆς τραγικότητας, στήν μεταπολεμική μικρή μας πόλη.

Τά παραθέτω. Στήν μνήμη πλέον καί τῶν δύο.

https://charapapadatou.gr/ioakeim-valamontes-1810-1851-kostas-valamontes-1911-1998/

Όταν βγῆκε ἀπ΄ τήν σκιά. Μιά ευαίσθητη προσέγγιση της συμπατριώτισσάς μας και μέλους του Συλλόγου μας , αξιότιμης κ. Χαράς Γιαννοπούλου - Παπαδάτου

.(Δημοσιεύθηκε στην ἐφημ. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ στις 17.1.2022).

Ἀναδημοσιεύουμε κείμενο τῆς συμπατριώτισσάς μας καί μέλους τοῦ Συλλόγου μας Χαρᾶς Παπαδάτου γιά τό νέο βιβλίο τοῦ καταξιωμένου λογοτέχνη κ. Κώστα Λογαρᾶ

Ἐμεῖς οἱ ἀναγνῶστες

Ἀκολουθοῦμε ὅπως πάντα τήν δική μας προσἐγγιση σέ κάθε ἔργο τέχνης, τό ὁποῖο μετά τήν δημοσιοποίησή του, φεὐγει ἀπό τόν δημιουργό καί γίνεται κτῆμα ὅλων. Θἀ μοῦ ἐπιτραπεῖ λοιπόν καί μένα, ὡς ἀναγνώστρια νά κάνω τήν δική μου προσέγγιση στό Νέο μυθιστόρημα τοῦ Κώστα Λογαρᾶ, Ὅταν βγῆκε ἀπ΄ τήν σκιά.
Πρόκειται γιά τήν καταγραφή μιᾶς σύγχρονης τραγωδίας πού κυμαίνεται ἀνάμεσα σέ δύο πόλους. Τό Ἀλτινό, προέλευση τῆς ἡρωϊδας, πού ἡ λέξη περιέχει τήν ἔννοια τοῦ ὕψους, καί ἐκπροσωπεῖ τήν χοϊκή ἀντίληψη τῆς ζωῆς, μέ τούς στέρεους κανόνες πού διαμορφώνει.

Καί ἡ Ληθώ, προέλευση τοῦ ἥρωα. Μιά λέξη μέ βαρύ συμβολισμό. Σάν μιά ἀπό τις μοῖρες τοῦ μεταπολιτευτικοῦ θολοῦ τοπίου, τοῦ ἐξαναγκασμοῦ στήν λήθη ὅλων τῶν ἀξιῶν του. Ἐξαπλώθηκε καί ἀγκάλιασε ὅλους ὅσους χωρίς στέρεη ἀγωγή καί γνῶση ἔπεσαν στήν ἀγκάλη της χωρίς ἀντίσταση. Βέβαια τό κουτί τῆς Πανδώρας ὑπάρχει πάντα γιά ὅσους «δέν βολεῖ νά λησμονήσουν».

Ὅ ἥρωας τοῦ μυθιστορήματος δέσμιος τῆς περιρρέουσας ἀτμόσφαιρας ἀλλά καί τῆς κακῆς μητρικῆς ἀγωγῆς, χωρίς κρίση καί τόλμη ἀφήνεται στίς ἀθέμιτες πρακτικές γιά ἀνέλιξη. Στήν οὐσία δαπανᾶ τήν ζωή του γιά ἕνα ἀδιανό πουκάμισο γιά μιά ἄπιαστη Ἑλένη. Δέν εἶχε τά ἠθικά ἐφόδια οὔτε τήν κρίση καί τήν τόλμη. Παρά τό ὅτι ζεῖ μερικά συγκλονιστικά ΟΧΙ ἀπό τού δικούς του. Γυρισμένες πλάτες. Ἀλλά τίποτε δέν τόν ξυπνάει ἀπό τόν λήθαργο μιᾶς ἐπίπλαστης ἀνάξιας ζωῆς. Καί κερδίζει τά ἐπίχειρα. Φωνάζει ὁ Ὅμηρος «σφετέρησιν ἀτασθαλίησιν ὄλοντο», θέλοντας νά καταδείξει τήν ἐλευθερία τῆς βουλήσεως ἑνός ἑκάστου, ἀκόμη καί τήν ἐλευθερία τῆς καταστροφῆς του. Μιά τραγική φιγούρα ἀπό τίς πολλές πού μεθοδευμένα δημιούργησε ἡ φασίζουσα μεταπολιτευτική περίοδος στήν Ἑλλάδα.

Στό ἀντίποδα ἡ ἡρωΐδα τοῦ ἔργου, μέ τήν χοϊκή της διάπλαση, δέν δελεάζεται ποτέ ἀπό τήν Ληθώ. Ἔχει μέσα της τό καθαρό κύτταρο τῆς γνήσιας ζωῆς. Καί παρά τήν προπάθειά της νά σταθεῖ δίπλα στόν τραγικό ἥρωα καί ὕστερα ἀπό μιά ἀπέλπιδα προσπάθεια καταβυθίσεως στήν ἔσχατη μορφή της, βρίσκει τήν δύναμη νά στρέψει καί αὐτή τήν πλάτη της καί νά ὁδηγηθεῖ πρός τήν ὑπαρξιακή καθαρότητα. Ἀχτίδα ἐλπίδας ἀπό τόν ζόφο. Μία σύγχρονη τραγωδία πού κατά τήν γνώμη μου θά μποροῦσε νά γίνει ἕνα ἐπιτυχημένο θεατρικό ἔργο.

Δέν κρύβω ὅτι διαβάζονας μέ πολλή προσοχή τό σπουδαῖο αὐτό κείμενο, τό ὁποῖο ἐκτιλίσσεται σέ πολλά ἐπίπεδα, ἐρχόταν συνεχῶς στό μυαλό μου τό ποίημα Ἄγραφον τοῦ Ἄγγ. Σικελιανοῦ, πού γράφτηκε στά μαῦρα χρόνια τῆς γερμανικῆς κατοχῆς καί διαπραγματεύεται ἀκριβῶς τήν σήψη καί τήν ὑπέρβασή της μέ φόντο τόν σκουπιδότοπο τῆς Σιών. Παραθέτω ἕνα τμῆμα πού θεωρῶ ὅτι ἀντανακλᾶ τήν βαθύτερη φιλοσοφία τοῦ μυθιστορήματος τοῦ Κ. Λογαρᾶ.

Ἄγραφον
………….
Κι Αὐτός, χωρίς νά στρέψει τό κεφάλι
ἀπ’ τό σημεῖο πού κοίταζε, ἀποκρίθη:
«Τή φοβερήν ὀσμήν, ἐκεῖνος πόχει
καθάρια ἀνάσα, καί στή χώρα μέσα

τήν άνασαίνει, όθ’ ἤρθαμε… Μά, τώρα
αὐτό πού βγαίνει ἀπ’ τή φτορά θαυμάζω
μέ τήν ψυχή μου ὁλάκερη… Κοιτάχτε
πῶς λάμπουνε τά δόντια αὐτοῦ τοῦ σκύλου
στόν ἥλιο·ὡς τό χαλάζι, ὡσάν τό κρίνο,

πέρα ἀπ’ τή σάψη, ὑπόσκεση μεγάλη,
ἀντιφεγγιά τοῦ Αἰώνιου, μά κι ἀκόμα σκληρή τοῦ Δίκαιου ἀστραπή κι ἐλπίδα!»
https://charapapadatou.gr/me-s-o-nagn-stes/

…………………

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΟΡΤΕΚΗΣ Η ερμηνεία ενός ρόλου είναι η πιο ηθική στιγμή του προσώπου"

                                        ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΟΡΤΕΚΗΣ.

Η "Σκοτεινή Θάλασσα", οι viral σκηνές του Οικονομίδη, η παράσταση που ανέβασε για τους Κούρδους πρόσφυγες και η σημασία της διατήρησης της μνήμης και όχι του θρήνου
https://www.news247.gr




ΕΝΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΌ ταλέντο, σε πολλούς και διαφορετικούς ρόλους ,που τον βλέπουμε,να μετουσιώνεται κάθε φορά , και σε διαφορετικό χαρακτήρα !
Πότε σαν τον σκληρό , στη δύσκολη σκηνή για την “Μπαλάντα της Τρύπιας Καρδιάς” πότε σαν τον << Σάββα Γκορίτσα>> ,στη Σκοτεινή θάλασσα τον σύζυγο της Όλγας. αργό ,λιγομίλητο Χαμηλών τόνων, αλλά και διαλλακτικό, ένα εξ ίσου απαιτητικό ρόλο , που όμως μας κάνει να αναρωτιόμαστε ,αν στ αλήθεια , είναι ο ίδιος !
Συμμετείχε στην ταινία «Έντεκα», αποσπώντας και το βραβείο ερμηνείας στο ελληνικό 48 hours Film project Festival, αλλά και στο Λας Βέγκας όπου συμμετείχαν οι καλύτερες ταινίες του θεσμού από 79 χώρες.
Πέρασαν πάνω από 35 ίσως χρόνια πριν τον συναντήσω τηλεοπτικά ,όμως τον γνώρισα αμέσως Μπορεί να τον θυμόμουνα με την τσάντα του δημοτικού στην πλάτη και με το ανέμελο χαμόγελο του νεαρού κύριου ! όμως ναί τον γνώρισα ! κάτι στο βάθος των ματιών του σαν να μου ψιθύριζε εγώ είμαι ! ο Γιάννης της κυρίας Τσορτέκη πράγματι και μου έφερε στο νου όλες τα ξέγνοιαστες στιγμές της νιότης ! τότε που δεν είχαμε μάθει να λέμε το ΑΝΤΙΟ στα αγαπημένα μας πρόσωπα που σήμερα μας κοιτούν χαμογελώντας από ψηλά με ικανοποίηση ψιθυρίζοντάς μας ,να οι δρόμοι των παλιών εποχων δεν χάθηκαν επιτέλους συναντήθηκαν !
Ο Γιάννης Τσορτέκης, είναι πλέον ένας φτασμένος ηθοποιός με τεράστιο ταλέντο και όσο και αν λόγω ορισμένων ρόλων του να έχουμε σχηματίσει την εικόνα του “σκληρού” στην πραγματικότητα πρόκειται για τον ίδιο ευαίσθητο νεαρό μικρό κύριο όπως τον αποκαλούσαμε του τότε που <<όπως εξομολογείται ο ίδιος, δεν του περνάει καν απ’ το μυαλό να εκδικηθεί, και αντιμετωπίζει την κάθε του επαγγελματική του σχέση σαν ερωτική >>
. Γι’ αυτό και τον βλέπουμε να μεταλλάσσεται και να μεταμορφώνεται, πείθοντάς μας ότι είναι γεννημένος για να ενσαρκώσει την κάθε περσόνα που υποδύεται.
https://www.elculture.gr/blog/article/giannis-tsortekis

Συμμετείχε στον κινηματογράφο στην ταινία "Το μικρό ψάρι" και πρόσφατα στην ταινία "Η Μπαλάντα της Τρύπιας Καρδιάς".

Το 2021 πήρε το βραβείο «Καλύτερος Ηθοποιός» για τον ρόλο του στην συγκεκριμένη ταινία


Συμμετείχε στη σειρά Καρτ Ποστάλ (ΕΡΤ1), και παίρνοντας μέρος φέτος στη Σκοτεινή Θάλασσα γίνεται για εμάς ο λιγομίλητος << Σάββας >>ο οποίος έχοντας περάσει τη μισή ζωή του στη θάλασσα ως ψαράς, σαν βρίσκεται μόνος του στα ανοιχτά, θεωρεί ότι «μιλάει με τον Θεό»

Συμμετέχει στον Δάσκαλο του Χριστόφορου Παπακαλιάτη που θα προβληθεί στο MEGA!


η ευχή μας από καρδιάς Γιάννη
<< Παντοτινές επιτυχίες !!! >>>

                                                 

Δασικοί χάρτες - Eὐδείελος - Χαρά Παπαδάτου Γιαννοπούλου

Δημοσιεύθηκε στό Ἄρωμα Λευκάδας  23.2. 2021

Σχετικά μέ τό θέμα ἔχει γίνει μιά ἐμπεριστατωμένη παρέμβαση.

 Ἐγώ θά ἤθελα νά προσθέσω κάτι ἀκόμη.

Εἶναι γνωστόν ὅτι ἡ Χώρα μας δέν ἔχει κάνει τίποτε μέ τήν

 χωροταξική ὀργάνωση τῆς Χώρας στήν  ὁποία συγκαταλέγονται

 κυρίως οἱ χρήσεις γῆς καί κατ’ ἐπεκτασιν οἱ δασικές ἐκτάσεις. 

Αὐτό ὁδήγησε στήν ἀλόγιστη καταπάτηση καί καταστροφή πολλῶν

 ἰδιαίτερων χαρακτηριστικῶν τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου. 

Καί πρωτίστως στήν καταστροφή τοῦ πρωτογενοῦς 

ἀλλά καί δευτερογενοῦς παραγωγικοῦ τομέα τῆς Χώρας. 

Ὅλοι θυμόμαστε στήν δεκαετία τοῦ 1980 πού πληρωνόταν 

οἱ ἀγρότες γιά νά ξεριζώσουν ἑλιές καί ἀμπέλια. 

Φυσικά πρός χάριν τῆς Ἰταλίας καί Ἰσπανίας, 

ὥστε νά μήν ἀποτελοῦμε ἀνταγωνιστική χώρα γιά τά δικά τους 

προϊόντα.Ἴσως καί νά μᾶς δέχτηκαν στήν Εὐρωπαϊκή 

Ἕνωση μέ τήν προϋπόθεση αὐτή. Δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι ἀπό

 τότε πού μπήκαμε στήν Εὐρωπαϊκή Ἕνωση, καταστράφηκε 

ἐντελῶς ἡ γεωργική μας παραγωγή, ὅτι ἔκλεισαν ὅλες οἱ

 βιοτεχνικές καί βιομηχανικές μονάδες μεταποιήσεως τῶν 

προϊόντων τοῦ πρωτογενοῦς τομέα καί ἄν πᾶμε καί λίγο παρακάτω

 δέν εἶναι τυχαῖο ὅτι τό 1980 τό ἐθνικό ἔλλειμμα ἦταν ἀμελητέο 

καί τώρα μέ τόσα χρήματα πού ὑποτίθεται ὅτι  ἦρθαν ἀπό 

τήν ΕΟΚ εἴμαστε βουτηγμένοι στά χρέη καί μέ τήν περιουσία

 τοῦ δημοσίου ὑποθηκευμένη γιά 100 χρόνια στούς δανειστές.

Ὑπῆρξε Βουλή πού δέχτηκε τήν ὑποδούλωσή μας. 

Ὅπως διάβασα κάπου, ἡ Εὐρώπη μᾶς καθόρισε σάν

 Χώρα ἀναψυχῆς. Ὅλοι λοιπόν γκαρσόνια καί ὑπηρέτες τῶν ξένων.

  Ἔτσι οἱ δασικοί χάρτες αὐτή τήν στιγμή ἔχουν μιά ξεχωριστή

σημασία. Διότι δέν καλοῦντα μόνο νά καταγράψουν τά δάση,

 αὐτά πού  ὑπάρχουν σήμερα,  ἀλλά νά διαφυλάξουν 

 τήν γεωργική γῆ γιά νά μπορέσει ἡ Χώρα κάποια στιγμή, 

πού θά ξυπνήσει, νά ξαπάρει τήν οἰκονομία στά χέρια της.

 Διότι θά πρέπει νά καταλάβουμε ὅλοι,  ὅτι οἱ παραγωγικοί τομεῖς,

 αὐτοί δηλαδή πού δημιουργοῦν πλοῦτο εἶναι ὁ πρωτογενής

 (ὅ, τι βγάζει  ἡ γῆ καί ἡ θάλασσα)  καί ὁ δευτερογενής 

(βιοτεχνία, βιομηχανία, οἰκοδομήσεις, ἐνέργεια).  

Ὅλες οἱ ἄλλες δραστηριότητες, ὑγεία, παιδεία, διοίκηση,  

ξοδεύουν χρήματα δέν παράγουν. Ὅσο γιά τόν τουρισμό, 

τήν δῆθεν βαριά βιομηχανία τῆς Ἑλλάδας θά τά ποῦμε μιά ἄλλη φορά. 

 Θεωρῶ λοιπόν ὅτι θά πρέπει νά εἴμαστε στήν περίπτωση 

αὐτή πολύ προσεκτικοί. Εἶναι σαφές ὅτι πολλές καί μεγάλες ἐκτάσεις

 πού παλιά ἦταν καλλιεργήσιμες, ἰδίως γεμάτες ἐλιές 

καί λοιπές δενδροκαλλιέργειες, μέ τήν  ἐγκατάλειψή τους ἔχουν λογγώσει.              

Γιατί εγκαταλείγθηκαν ?Αυτό έχει σχέση με  μέ τόν Β΄παγκόσμιο πόλεμο

καί τήν ἡλίθια ἀνθρωποφαγική περίοδο πού ἀκολούθησε, πού δημιούργησε 

κίνηση φυγῆς τῶν ἀνθρώπων πρωτίστως  στά μεγάλα ἀστικά κέντρα.

 Καί μετά μέ τήν μεγάλη μετανάστευση ἑνός σφριγηλοῦ ἀνθρώπινου 

δυναμικοῦ στίς  δεκαετίες τοῦ 50 καί 60 πρόςτό ἐξωτερικό.   

Αὐτό ὅμως δέν σημαίνει ὅτι πρέπει νά ἀποκλειστοῦν ἀπό μελλοντική

 καλλιέργεια ἐκτάσεις δενδροκαλλιεργειῶν, ἐν ὄψει μάλιστα  

τοῦ ὅτι πρέπει νά προωθηθεῖ ὁ πρωτογενής ἀναπτυξιακός 

τομέας πού εἶναι ἀπόλυτα ἀναγκαῖος γιά τήν ἐθνική οἰκονομία.

Δέν ξέρω μέ ποια κριτήρια γίνεται ὁ χαρακτηρισμός τῶν δασικῶν ἐκτάσεων.

 Ἀπό τήν πυκνότητα καί μόνο;  Μήπως θά πρέπει νά γίνει 

καί ποιοτικός ἔλεγχος τῶν δένδρων πού  ὑπάρχουν καί νά 

προσδιορισθοῦν οἱ περιοχές πού μποροῦν νά καλλιεργηθοῦν ξανά;

  Ἡ φωτογραφία πού δημοσιεύω χαρακτηρίζεται ὡς δασική περιοχή. 

Εἶναι ὅμως γεμάτη ἐλιές καί ὄχι μόνο. Θεωρῶ λοιπόν 

ὅτι πρέπει νά γίνει ἐπαναξιολόγηση μέ γνώμονα τήν 

δυνατότητα ἐπανεκκινήσεως τοῦ πρωτογενοῦς τομέα.  

Περιοχές πού παρουσιάζουν μεγάλη πυκνότητα δενδροκαλλιεργειῶν 

καί ἰδίως ἐλιῶν νά ἀντιμετωπισθου μέ ἰδιαίτερο τρόπο.

Ἴσως καί μέ μεταβατικές διατάξεις ὅπως: ἄνσέ 5 π.χ. χρόνια 

οἰ ἐκτάσεις αὐτές πού παρουσιάζουν, σύμφωνα μέ τήν 

γνωμοδότηση βέβαια γεωπόνων, δενδροκαλλιέργιες 

καί κυρίως έλιές  δέν καλλιεργηθοῦν νά περιέρχονται στίς δασικές

 ἐκτάσεις ἤ σέ εἰδική κατηγορία πού θά πρέπει νά μελετηθεῖ 

ποιά θά εἶναι. Ἐδῶ ὑπεισέρχεται ἡ ἔννοια τῶν χρήσεων γῆς 

πού κάποια στιγμή κάτι πρέπει νά γίνει, μιά καί τά κατά 

καιρούς ὑπουργεῖα, κλείνουν τά μάτια.   Ὅσον ἀφορᾶ τόν φόβο 

μήπως ἀντί γιά καλλιέργειες μετατραποῦν σέ τουριστικές περιοχές,

 γιά  αὐτό ὑπάρχει ἡ νομοθεσία πού καθορίζει τά θέματα αὐτά

 γιά τήν ἐκτός σχεδίου δόμηση. Καί ἡ ὁποία μπορεῖ νά 

συμπληρωθεῖ ἄν χρειάζεται.

https://charapapadatou.gr/dasikoi-chartes/

ΘΕΜΑ : ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΧΑΡΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕ ΛΕΥΚΑΔΑΣ

 ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ                                                                           ΓΕΡΑΝΙΟΥ 41 Τ.Κ. 10441 ΑΘΗΝΑ                                                                                                                                     ΤΗΛ.6944848008                                                                                                                                                                       e-mail: olefkadion@gmail.com

ΑΘΗΝΑ 11/02/2021

ΠΡΟΣ :Τον κ. Πρόεδρο του Δ.Σ. του Δήμου Λευκάδας και δια του προεδρείου προς όλους τους δημοτικούς συμβούλους και τις δημοτικές κοινότητες με την αίτηση να εκφωνηθεί το παρόν στην συνεδρίαση του ΔΣ

ΘΕΜΑ : ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΧΑΡΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕ ΛΕΥΚΑΔΑΣ

Εν όψη της προκείμενης συνεδρίασης του ΔΣ με το ως άνω θέμα και εκφράζοντας τις ανησυχίες εκατοντάδων Λευκαδίων συμπατριωτών μας , θέτουμε υπόψη του ΔΣ τα παρακάτω:

1.Κατόπιν μιας προκαταρκτικής μελέτης, με την βοήθεια νομικών και μηχανικών συμπατριωτών μας, διαπιστώνουμε ότι ο δασικός χάρτης της ΠΕ Λευκάδας, όπως παρουσιάζεται στον σχετικό διαδικτυακό τόπο , κάθε άλλο παρά αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση της εκτός ορίων οικισμών περιοχής των νησιών μας δεδομένου ότι:

a) Σε πάρα πολλές περιπτώσεις έχουν υπαχθεί στην δασική νομοθεσία οι ανέκαθεν γεωργικώς καλλιεργούμενες εκτάσεις (λιοστάσια, αμπέλια, κλπ)

b)Έχουν υπαχθεί στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας οι χορτολιβαδικές εκτάσεις που βρίσκονται επί ημιορεινών, ορεινών και ανώμαλων εδαφών και συγκροτούν φυσικά οικοσυστήματα αποτελούμενα από φρυγανική, ποώδη ή άλλη αυτοφυή βλάστηση ή από δασική μεν βλάστηση που δεν συνιστά δασοβιοκοινότητα που στη λήψη Α/Φ έτους 1945 ή, εφόσον αυτές δεν είναι ευκρινείς, του 1960, εμφάνιζαν αγροτική μορφή.

c)Έχουν υπαχθεί στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας οι εκτάσεις που εμφανίζονται στις αεροφωτογραφίες του 1945, ή εφόσον αυτές δεν είναι ευκρινείς του 1960, με αγροτική μορφή που δασώθηκαν μεταγενέστερα και απέκτησαν την μορφή της παραγράφου 2 του άρθρου 3 του ν. 998/1979 (δηλ. Δασική έκταση / έκταση όπου η άγρια ξυλώδης βλάστηση, υψηλή ή θαμνώδης, είναι αραιά») την στιγμή που οι ως άνω εκτάσεις εξαιρούνται ρητά από την δασική νομοθεσία σύμφωνα με την παρ.3 Άρθρο τέταρτο, του ν.4617/2019

d)Εν ολίγοις τεράστιο ποσοστό των αγροτικών εν γένει εκτάσεων που στον ορθοφωτοχάρτη του 1945 φέρουν την ένδειξη Α ( μη δασικό) , στον δασικό χάρτη όπως έχει αναρτηθεί χαρακτηρίζονται ως δασικές εν γένει εκτάσειςκαι φέρουν τον χαρακτηρισμό ΑΔ.

e)Δεν λείπουν βέβαια και οι περιπτώσεις όπου εκτάσεις που εμφανίζονται στις αεροφωτογραφίες του 1945 με την ένδειξη Δ, δηλ δασική εν γένει έκταση, μετατρέπονται σε ΔΑ δηλ. μη δασική, ιδιαίτερα σε εκτάσεις μεγαλοεπενδυτών ή όσων τέλος πάντων έκαμαν το όποιο κουμάντο τους 2αντίθετα με τον κατά κανόνα χαρακτηρισμό ΑΔ των εκτάσεων που ανήκουν σε μικροϊδιοκτήτες .

2.Με βάσει τα παραπάνω σας καλούμε στην όποια απόφασή σας να σταθμίσετε τα παραπάνω δεδομένα και να κινηθείτε στην κατεύθυνση της ριζικής αντιμετώπισης των προβλημάτων που προκύπτουν μετά την ανάρτηση του δασικού χάρτη , έχοντας υπόψη ότι από την στιγμή της ανάρτησης, η όποια εν ζωή δικαιοπραξία σε εκτάσεις με την ένδειξη ΑΔ και μέχρι την λειτουργία του δασολογίου δεν είναι δυνατή , καθόσον δεν προβλέπεται πλέον μετά την ανάρτηση η έκδοση πράξης εξαίρεσης από την δασική νομοθεσία σε εκτάσεις που εμφανίζονται στις αεροφωτογραφίες του 1945/1960 με αγροτική μορφή και οι οποίες δασώθηκαν μεταγενέστερα δηλαδή :

Όλες οι εκτάσεις με την ένδειξη ΑΔ μετά την ανάρτηση δηλαδή από σήμερα και στο εξής αντιμετωπίζονται ως δασικές μέχρι και εάν τελεσιδικήσουν οι όποιες ενστάσεις τυχόν υποβληθούν.

Καταλήγοντας η πρότασή μας περιληπτικά είναι :

Με απόφαση της αρμόδιας αρχής να ανασταλεί επ αόριστον η ανάρτηση του δασικού χάρτη στο σύνολο της ΠΕ Λευκάδας.

Ουδεμία παράταση στην υποβολή ενστάσεων δεν έχει νόημα δεδομένου ότι το βασικό πρόβλημα των δασωθέντων αγρών δεν επιλύεται εντός του πλαισίου των προδιαγραφών σύνταξης των δασικών χαρτών.

Μέχρι την ανασύνταξη και την εκ νέου ανάρτηση του δασικού χάρτη για τις όποιες δικαιοπραξίες να λαμβάνεται υπόψη όχι ο αναρτημένος δασικός χάρτης αλλά ο αναρτημένος ιστορικός ορθοφωτοχάρτης ( δηλ. η αποτύπωση των δασικών εκτάσεων επί των Α/Φ του 1945/60).

Μετά την ανασύνταξη και στο στάδιο υποβολής ενστάσεων που θα ακολουθήσει να δίδονται δωρεάν και σε ψηφιακή μορφή στον κάθε ενδιαφερόμενο όλα τα στοιχεία επί των οποίων στηρίζεται η διοίκηση για τον χαρακτηρισμό της έκτασης που τον ενδιαφέρει ( Α/Φ , φωτοερμηνεία κ.λ.π.)

Να αποτυπωθούν στον νέο Δασικό χάρτη όλες οι πράξεις της διοίκησης (χαρακτηρισμού, ορίων κλπ ) με παραπομπή σε δικτυακό τόπο απ όπου ο κάθε πολίτης να μπορεί να λαμβάνει πλήρη γνώση.

Αθήνα 11/12/2021

Για το Δ.Σ.

ο Πρόεδρος                              ο Γεν. Γραμματέας

Λογοθέτης Θεοφύλακτος      Χόρτης Κωνσταντίνος

Μεταξύ νερού και γης

 Ο διευθυντής σύνταξης της «Π» Κωνσταντίνος Μάγνης γράφει…

 04 Οκτ. 2021

Τό παρακάτω κείμενο-κριτική στό βιβλίο μου «Ευρηματική Αντισεισμική Κατασκευή των κτιρίων της Νήσου Λευκάδας», ἀπό τόν κ. Κ. Μάγνη, Διευθυντή Συντάξεως τῆς Ἐφημερίδας ΠΕΛΛΟΠΟΝΗΣΟΣ τῶν Πατρῶν, συνιστᾶ γιά μένα μιά ἰδιαίτερη τιμή. Ὁ κ. Μάγνης μέ τό τρίτο νηφάλιο μάτι, ξεσκόνισε κυριολεκτικά τό βιβλίο καί ἔφτασε στήν οὐσία του. Στήν δημιουργική, δηλαδή, ἐφευρετικότητα τοῦ ἀνθρώπου, παλεύοντας μέ τήν ἀνυπέρβλητη φύση. Θέλω νά τόν εὐχαριστήσω θερμά γιά τόν κόπο πού ἔκανε γιά τό πόνημά μου ἀλλά νά τόν εὐχαριστήσω καί ἐκ μέρους τῆς Λευκάδας καί τῶν ἀνώνυμων τεχνιτῶν πού κυνηγούσανε, αἰῶνες τώρα, τό ἀκατόρθωτο.

Δεν σας έχουμε πιθανούς να γνωρίζετε τι είναι ο μπότζος. Μάλλον έχετε ακουστά το στραβόξυλο, αλλά δεν θα γνωρίζετε το συνώνυμό του. Να το πάρει το ποτάμι: Είναι το μπρατσόλι. Κι αν δεν ξέρετε αυτά, μάλλον θα αγνοείτε και το σύστημα αυτόματου ποντελαρίσματος που πρόκειται βέβαια για κάναβο ξύλινων υποστηλωμάτων, ούτε το άνω ταμπάνι, το βροντάλι, τον μπαμπά, την αντερίδα. Και στοιχηματίζουμε ότι δεν έχετε και μεγάλη ιδέα τι είναι η σοάντσα. Σας διαβεβαιώνουμε, αν και μάλλον δεν θα χρειαζόταν, ότι ούτε εμείς είχαμε την παραμικρή ιδέα, και παρ’ όλη την επαφή μας με τους όρους αυτούς, ελαφρά μόνο φωτιστήκαμε. Πρόκειται, τέλος πάντων, για τεχνικά μαραφέτια, εργαλεία και συστήματα που χρησιμοποιούνται στη δόμηση. Τους αντιγράψαμε από την «Ευρηματική Αντισεισμική Κατασκευή των κτιρίων της Νήσου Λευκάδας», μια μελέτη της αρχιτέκτονος και πολεοδόμου Χαράς Παπαδάτου- Γιαννοπούλου, λευκαδίτικης καταγωγής συμπολίτισσας που δεν απαρνήθηκε, πρώτον, την καταγωγή της, και, δεύτερον, το πολυτονικό σύστημα. Επιμένει και στα δύο με απόλυτη συνέπεια.

Το νέο βιβλίο της κ. Παπαδάτου- Γιαννοπούλου είναι μια εξειδικευμένη ιστοριογραφία και ως επί το πλείστον αφορά τεχνοκράτες και μελετητές που ασχολούνται με τις διαχρονικές και τις σημερινές τεχνικές της δόμησης. Οποιοσδήποτε άλλος δεν θα μπορέσει να παρακολουθήσει το περιεχόμενο, αλλά αν επιμείνει, θα καταλάβει την ουσία.

Η περίπτωση της Λευκάδας, ένας τόπος που λόγω γεωμορφολογικών ιδιαιτεροτήτων («ένα περιβάλλον μεταξύ νερού και γης, σε ένα έδαφος χαλαρό», σημειώνει σχεδόν ποιητικά η συγγραφέας) μπορεί να είναι μοναδική ως ιδιοσυστασία, αλλά αποτελεί μια από τις άπειρες εκδοχές των απαιτήσεων που εγείρει η φύση και η ταυτότητα του τοπίου έναντι στον άνθρωπο ως τεχνίτη, βιοπαλαιστή, νοικοκύρη, στην προσπάθειά του να ριζώσει, να επιβιώσει, να δημιουργήσει, να αντλήσει πόρους από το φυσικό κεφάλαιο και την ατομική του επιτηδειότητα, να ασφαλίσει τον εαυτό του και το γένος του. Μια ατομική καπατσοσύνη που έρχεται να προσθέτει στη συλλογική παράδοση και σοφία.

Το βιβλίο της κ. Παπαδάτου- Γιαννοπούλου παρακολουθεί με τη γνωστή της εγκυρότητα και μεθοδικότητα την εξέλιξη στην τεχνική της δόμησης από τα ύστερα μεσαιωνικά χρόνια μέχρι τις μέρες μας: Πρωταγωνιστής είναι ο πολιτισμός και ο άνθρωπος, αλλά απουσιάζει κάποιος Ντα Βίντσι ή Μιχαήλ Αγγελος. Αυτού του τύπου οι τεχνολογίες, πολλώ δε μάλλον σε μια χώρα ταπεινή, γυμνή από συστήματα διάχυσης πληροφορίας, δεν αναδεικνύουν σταρ.

Οι μάστορες και οι πρωτομάστορες εκτιμώνται αλλά αποτυπώνονται ως ανώνυμοι ήρωες δημοτικών τραγουδιών, σαν θρύλοι- σύμβολα του σιναφιού τους και της τεράστιας σημασίας του ρόλου του για την κοινωνία και την ομάδα. Αυτό που μένει, και εξελίσσεται συνεχώς, με βάση την εμπειρία των προηγούμενων γενεών, την πρόοδο, την ανταλλαγή εμπειρίας, τη δοκιμή, τη συνεργασία, την αντιγραφή, είναι ένα συνεχώς εμπλουτιζόμενο και θωρακιζόμενο δομικό σύστημα, που αποτελεί θρίαμβο του ανθρώπινου μυαλού, της κοινωνικότητας, της ομαδικότητας και της ικανότητας του ανθρώπου ως κυττάρου και ως μέλους ενός ευρύτερου ιστού να παράγει και να παραδίδει πολιτισμό. Ο σεισμός, η πλημμύρα, η παγωνιά, τα αγέρια, λυσσομανούν και υπονομεύουν, αλλά ο άνθρωπος, κανονικός μέρμηγκας, με τα χέρια και τα εργαλεία του, μηχανεύεται μπότζους, μπρατσόλια και βροντάλια, αμύνεται, απαντά, εφευρίσκει, βελτιώνει. Και ο αιώνας προχωράει.

Η μελέτη της Χαράς Παπαδάτου- Γιαννοπούλου είναι ένας ύμνος στον πολιτισμό και την εξέλιξη που πηγάζουν από τη μνήμη, την εμπειρία, τη συνεργασία, την επικοινωνία με το παρελθόν και το μέλλον. Το ποντελάρισμα και τα βροντάλια δεν έχουν σημασία τόσο σαν τεχνικοί όροι όσο σαν κώδικες που αποτυπώνουν το μεγαλείο της ανθρώπινης φύσης, ως ατομικό, συλλογικό, πολιτισμικό μέγεθος. Διαβάζοντας το βιβλίο, οι όροι σου μένουν σαν στίχοι του τραγουδιού της πορείας του ανθρώπου στο πέλαγος του χρόνου. Και τους σιγοσφυρίζεις, γιατί ξέρεις τι σου λένε: Σου μιλάνε για τη δική σου εμπειρία, τη δική σου τη δουλειά, τη δική σου μνήμη, γιατί καθένας μας είναι ένας μάστορας που σμιλεύει την ίδια τη μορφή του σαν σκιά στο γαλήνιο νερό

https://charapapadatou.gr/metaxy-neroy-kai-gis/.

Τα πάθη του Λιναριού.

 Τραβάει όποιος περνάει τα πάνδεινα και δέχεται

ανηλεώς χτυπήματα από τη μοίρα

Νίκος Ασπρογέρακας, φιλόλογος

Ποια είναι όμως τα «πάθη» του λιναριού με το οποίο παρομοιάζεται ο βασανιζόμενος άνθρωπος; Το χωράφι στο οποίο θα σπαρθεί, το μήνα που διανύουμε, τον Οκτώβρη, πρέπει να οργωθεί τρεις φορές. Πρέπει να βοτανιστεί (να αφαιρεθούν τα αγριόχορτα).Το φυτό να ξεριζωθεί όχι να θεριστεί, να τιναχτεί το χώμα από τις ρίζες του, τα χερόβολα να γίνουν δεμάτια. Να λιαστούν για να ξεραθούν και να αφαιρεθεί ο λιναρόσπορος. Στη συνέχεια οι ράπες να βυθιστούν 10-15 μέρες στο νερό (στις λόμπες, λινοβρόχια). Και πάλι να στεγνώσουν στον ήλιο για 15 μέρες, ώστε να διαχωριστούν οι κλωστικές ίνες από το εσωτερικό ξυλώδες τμήμα.

ανθισμένο λινάρι το Μάη

Θα ακολουθήσει το μαγκάνισμα με το μάγκανο, που θα συνθλίψει τα στελέχη του φυτού, τα οποία θα αποβάλουν το ξυλώδες τμήμα τους για να παραμείνουν οι ίνες. Οι ίνες θα λαναριστούν, θα τις γνέσει η ρόκα και οι κλωστές θα μπουν στον αργαλειό για να υφανθούν. Τα υφάσματα θα γίνουν λινοσέντονα, εσώρουχα των ανδρών, γυναικείες πουκαμίσες, προσόψια κ.ά. Με λινή πετσέτα (λέντιον) διαζωσμένος κατά το μυστικό δείπνο ο Ιησούς έπλυνε τα πόδια των μαθητών του (Κατά Ιωάννην ΙΓ, 4).

Η πιο δύσκολη και κουραστική διαδικασία ήταν το μαγκάνισμα. Γιατί έπρεπε να γίνει τα πιο ζεστά καλοκαιριάτικα μεσημέρια. Βαριά εργασία όπως το σκάψιμο, λέει μια γνωστή θιακιώτικη ρήση: «Ο μάγκανος και το τσαπί είν΄ αδελφοί του

χάρου». Κατά το μαγκάνισμα έσπαγε το εσωτερικό ξυλώδες τμήμα του λιναριού και με το τίναγμα πάνω στο μάγκανο θρυμματιζόμενο έπεφτε κάτω και έμεναν μόνο οι καθαρές ίνες του, που θα μετατραπούν έπειτα σε κλωστή

                                            

Καλοκαίρι του 1956. Ώρες ημίσκυφτη στο μαγκάνι της η μάνα μου χτυπώντας ρυθμικά με το δεξί της το πανωμάγκανο πάνω στο σταθερό κατωμάγκανο και διευθύνοντας με το άλλο το χερόβολο του λιναριού ανάμεσα στα δόντια. Σκίαστρο το σεντόνι. Τα πάθη του λιναριού και…..πάθη των γονιών μας.

Και ως επίλογο για όσους αγαπούν τη γλώσσα: Ποιος να φανταστεί ότι το λινάρι θα μας χάριζε το… γλέντι. «Εκ-λέντιον» ήταν το τέλος της κοπιώδους ύφανσης του λινού, που συνοδευόταν από χαρές και ξεφάντωμα (<εξυφάντωση). Τη λέξη οικειοποιήθηκαν οι Τούρκοι (eglenti) και από αυτούς την επανακτήσαμε εμείς (αντιδάνειο): γλέντι, γλεντζές κλπ. Έτσι το λινάρι δε μας φόρτωσε μόνο παθήματα αλλά (λεκτικά) και χαρές

Νίκος Ασπρογέρακας, φιλόλογος

Ο Κολοκοτρώνης πλοίαρχος στη Λευκάδα

 

Νίκος Ασπρογέρακας, Φιλόλογος

Το ακόλουθο κείμενο είναι μια ελάχιστη απόδοση φόρου τιμής στον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας, τον αρχιστράτηγο του ΄21, τους-πέρα από ταξικές διακρίσεις-Λευκαδίτες και σε όσους έλληνες συνέδραμαν στη σωτηρία του νησιού μας από τους τουρκαλβανούς του Αλή-πασά, κατά την περίοδο 22/5 έως 6/7 του 1807.

Ο φετινός εορτασμός της 2ης εκατονταετηρίδας της επανάστασης του 1821 φέρνει στο νου μας τα ηρωικά κατορθώματα των προγόνων μας αλλά και τις ιστορικές φυσιογνωμίες των πρωταγωνιστών του αγώνα. Ηγετική μορφή του ο Γέρος του Μοριά, ο Θόδωρος Κολοκοτρώνης. Οι περισσότεροι γνωρίζουν τη συμβολή του στην έκρηξη της επανάστασης, στις μάχες του Βαλτετσίου, των Δερβενακίων, στην άλωση της Τριπολιτσάς, στην αντιμετώπιση του Ιμπραήμ. Ακόμη την περιπέτεια της φυλάκισής του στον εμφύλιο, την ανυστερόβουλη βοήθειά του στον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας και τέλος την καταδίκη και τη φυλάκισή του στην Ακροναυπλία επί Αντιβασιλείας, καθώς και τις τιμητικές διακρίσεις από την πολιτεία την τελευταία δεκαετία της ζωής του.

Γνωρίστηκαν το 1807 στη Λευκάδα, αλληλοεκτιμήθηκαν και έγιναν αδελφοποιτοί

Στο παρόν κείμενο θα αναφερθώ στο πρώτο από τα δύο περιστατικά-θεωρώ ότι δεν είναι ευρέως γνωστά-στα οποία έδρασε ο Κολοκοτρώνης και τα οποία σχετίζονται με την ιδιαίτερή μου πατρίδα, τη Λευκάδα. Στο πρώτο ενήργησε ως πλοίαρχος στην άμυνα της Λευκάδας για να αποκρούσει την επίθεση του Αλή Πασά στα 1807 και στο δεύτερο, το 1810, συμμετείχε στο πλευρό της Αγγλίας στην κατάληψη του νησιού και την εκδίωξη των Γάλλων.

Τα Επτάνησα μετά την άλωση του 1204 πέρασαν διαδοχικά στην κυριαρχία Φράγκων και Βενετών έως το 1797. Από το 1797 έως το 1800 περιέρχονται στους Γάλλους του Ναπολέοντα. Από το 1800 μέχρι το 1807 δημιουργείται η ημιαυτόνομη Ιόνια Πολιτεία από τους Τούρκους και Ρώσους. Η δεύτερη γαλλική κυριαρχία διαρκεί από το 1807 έως το 1814. Τέλος για 50 χρόνια (από το 1814 μέχρι το 1964) υπόκεινται στην αγγλική προστασία, ενώ το 1864 ενώνονται με την Ελλάδα. Μόνο η Λευκάδα στη διάρκεια της Ενετοκρατίας (1386-1797) υπέστη και την τουρκική κατοχή για 205 χρόνια (1479-1684).

α. Σημαία της Επτανήσου Πολιτείας. Σε κυανό ύφασμα το κίτρινο φτερωτό λιοντάρι της Βενετίας. Κλειστό ευαγγέλιο με 7 λόγχες (=τα επτά νησιά). Υψωνόταν στα Επτάνησα από το 1800 έως το 1807

β. Γεώργιος Μοντσενίγος (1765-1836). Ζακυνθινός κόμης βενετικής καταγωγής, πληρεξούσιος του Τσάρου στην Ιόνιο Πολιτεία

Βρισκόμαστε στα 1807. Από το 1801, με τη συνθήκη της Κων/λης, αφού προηγήθηκε η ήττα του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο, ιδρύεται, με τη σύμπραξη Ρώσων και Τούρκων, νέο κράτος στα Επτάνησα με την ονομασία «Πολιτεία των Επτά Ηνωμένων Νήσων» υπό την επικυριαρχία της Τουρκίας και προστασία της Ρωσίας. Ενεργό ρόλο στην οργάνωση του ενιαίου κράτους και στη σύνταξη νέου συντάγματος παίζει ο Ι. Καποδίστριας, ως γραμματέας της γερουσίας.

α. Αλή Πασάς Τεπελενλής-το Ασλάνι (λιοντάρι)-των Ιωαννίνων. (1740-1822). β. Αντώνης Κατσαντώνης (1775-1809). Αναγνωρισμένος από τον Καποδίστρια ως γενικός αρχηγός των κλεφτών της Δυτικής Ελλάδας.

Ο Αλή Πασάς παρακινούμενος από τον Ναπολέοντα, ο οποίος αντιμετώπιζε τη συμμαχία Ρώσων-Άγγλων-Αυστριακών, και θέλοντας να τιμωρήσει την Αγία Μαύρα (Λευκάδα), που λειτουργούσε ως καταφύγιο των καταδιωκόμενων αρματολών της Ηπείρου, σχεδίαζε από καιρό την κατάληψή της «υποσχόμενος εις τας αγρίας ορδάς του, γέρας της νίκης, τας γυναίκας και τας περιουσίας των Λευκαδίων και ομνύων επί του Κορανίου, ότι θα διέτεμνε τας κοιλίας των μητέρων, ίνα μη υπάρξη ουδ’ εν τω μέλλοντι ίχνος των εχθρών του και ότι εν Λευκάδι δεν θα έμενε λίθος επί λίθον…». ΄Ετσι το 1806 καταλαμβάνει Πρέβεζα και Βόνιτσα, οχυρώνει τα δυο φρούρια στην απέναντι Ακαρνανική ακτή, το Φρούριο του Τεκέ ή του Γρίβα και του Αγίου Γεωργίου, και το 1807 επιχειρεί με μια μεγάλη δύναμη Αλβανών (5.000 πεζών και 6.000 ιππέων) υπό την ηγεσία του γιου του Βελή, ο οποίος ενισχύεται με 18 κανόνια, 50 γάλλους τεχνικούς και 30 πυροβολητές, την κατάληψη του νησιού.

Κάστρο του Αγ .Γεωργίου στην Πλαγιά (το πρώτο) και του Τεκέ ή Γρίβα. Κατασκευάστηκαν το 1806-1807 από τον Αλή Πασά ως ορμητήρια κατά της Λευκάδας.

Μπροστά στον επικείμενο κίνδυνο η Ιόνιος Γερουσία με διαταγή της (22/5/1807 -παλαιό ημερολόγιο) ανέθεσε την κεντρική ευθύνη και τον όλο συντονισμό των αμυντικών και πολεμικών επιχειρήσεων στον Ι. Καποδίστρια, ως έκτακτο στρατιωτικό διοικητή της Αγίας Μαύρας, ανώτατο επόπτη της άμυνας. Ο Καποδίστριας αποδέχτηκε με μετριοφροσύνη το ρόλο του: «Θα υπηρετήσω εις Αγίαν Μαύραν… αισθάνομαι ότι αι δυνάμεις μου είναι απεριορίστως κατώτεραι της υπηρεσίας εις την οποίαν εκλήθην. Δεν θα παραλείψω εντούτοις να ασχοληθώ μετ΄ ακραιφνούς ζήλου και δραστηριότητος εις το να ανταποκριθώ εις την εμπιστοσύνην δια της οποίας με τιμά η εξοχοτάτη γερουσία μετά γενναιοφροσύνης»

Από αριστερά: α. Ενετικό φρούριο Αγ. Μαύρας. Υπέστη συνολικά 12 πολιορκίες. β. Οχυρό Αλεξάνδρου ή torretta, Στις αλυκές των Καρυωτών. Το όνομά του χάριν του Τσάρου Αλεξάνδρου. γ. Οχυρό Κωνσταντίνος, το μικρότερο, κοντά στο Καλλιγώνι. Το όνομα προς τιμήν του αναδόχου του Τσάρου Αλεξάνδρου. Τρία αμυντικά οχυρά για την άμυνα της Λευκάδας

Ο Καποδίστριας οργανώνει την «Άμυνα της Λευκάδας» με την κατασκευή οχυρωματικών έργων, με τη συνεργασία του με τους αρματολούς της Ηπείρου (Κατσαντώνη, Μπότσαρη, Τζαβέλα, Λεβεντάκη, Καραΐσκο, Βαρνακιώτη, Μπουκουβαλαίους), την πρόσκλησή του προς επώνυμους φίλους του και αγωνιστές (Περραιβό, Ιγνάτιο Ουγγροβλαχίας), και τέλος με τη στρατολόγηση τριών νέων λόχων από Ρουμελιώτες καθώς και δύο ταγμάτων από την Πελοπόννησο: ενός μανιάτικου (με επικεφαλής τον Πιεράκη Ζανέτ-μπέη) και ενός μικτού μοραΐτικου (επικεφαλής ο Αναγνωσταράς).

Από αριστερά α. Φώτος Τζαβέλας (1770-1809). Σουλιώτης οπλαρχηγός. β. Γεώργιος Βαρνακιώτης (1778-1842) Ξηρομερίτης οπλαρχηγός. γ. Νότης Μπότσαρης (1756-1841). Σουλιώτης οπλαρχηγός. Υποστράτηγος επί ΄Οθωνα

Επίσης ο Καποδίστριας θεωρούσε πρωταρχικής σημασίας ζήτημα τη δημιουργία ναυτικής δύναμης όχι μόνο για την άμυνα του κράτους και την εξασφάλιση των θαλασσών του, αλλά και για την ευπρέπεια του εμπορικού ναυτικού του και την επιδίωξή του να φανεί αντάξιο της ρωσικής προστασίας. Γι αυτό και συστήνει τη ναυτική δύναμη της Ιονίου Πολιτείας εκμισθώνοντας συνολικά εννέα πλοία. Επειδή όμως η οικονομία του κράτους δεν ήταν ανθηρή για να εκμισθώνει και να εξοπλίζει τα πλοία και να συντηρεί τα πληρώματά τους ο έκτακτος επίτροπος πρότεινε στους καπετάνιους η πολιτεία να περιοριστεί στα έξοδα για τη συντήρηση και διατροφή των πληρωμάτων των πλοίων τους και αντί για τη δαπάνη της ναύλωσής τους τα πλοία να εξασφαλίσουν έσοδα από καταδρομικές επιχειρήσεις. Τα λάφυρα θα διανέμονταν: τα μισά θα ήταν των πλοιάρχων και θα τα μοιραζόταν όλο το προσωπικό σε ίσες μερίδες και τα άλλα μισά θα δίνονταν στην κυβέρνηση. Ο έκτακτος επίτροπος θα ζητούσε από τη γερουσία να δοθούν, μέσω της ρωσικής ναυτικής διοίκησης, σε όλους ρωσικά έγγραφα αναγνωρίσεως και να ρυθμιστεί με ασφαλή τρόπο η εξέταση και η κρίση «περί των λειών». Οι πλοίαρχοι αποδέχτηκαν την πρόταση του Καποδίστρια κι έτσι τα τρία μεγάλα πλοία αυξήθηκαν σε τέσσερα και προστέθηκαν άλλα πέντε μικρότερα.

Σε ένα από αυτά Κυβερνήτης είναι ο Θ. Κολοκοτρώνης. Ενώ ετοιμαζόταν να συστρατευθεί ως καπετάνιος της ξηράς με το μικτό μοραΐτικο τάγμα υπό τον Αναγνωσταρά αναβαθμίστηκε σε πλοίαρχο. Ο ίδιος στα απομνημονεύματά του όπως τα υπαγόρευσε στον Τερτσέτη: «όταν ετοιμαζόμουν δια να υπάγω εις την Αγίαν-Μαύρα με έπεσαν επάνω ο Αναγνωσταράς, οι Πετιμεζαίοι ….και λοιποί οφφικιαλέοι και με είπαν ότι ¨μην πηγαίνης και ημεις έχομεν την άδειαν να έχωμεν ένα πλοίον και εάν θέλεις εμβαίνεις εις αυτό¨. Και έτζι εύρηκαν ένα σαμπέκο τούρκικο με δέκα κανόνια, το αγοράσαμεν και εμβήκα Καπετάνιος εις αυτό. Επήρα διαβατήριον, επήγα στους Κορφούς, εκεί με έδωσαν την άδειαν να χτυπώ στεριάς και θαλάσσης τους τούρκους».

α. Αναγνωσταράς (1760-1825). ταγματάρχης στα Επτάνησα. β. Σιαμπέκο: μικρό ιστιοφόρο ή και κωπήλατο, με στενό σκαρί. Κατάλληλο για καταδρομές, πειρατεία, αποβατικές επιχειρήσεις, βοηθητικές αποστολές ή μεταφορά μηνυμάτων. Παρόμοιο με το «Άγιος Γεώργιος» του Κολοκοτρώνη.

Το ελαφρό τρικάταρτο καταδρομικό με πλήρωμα 37 ναύτες και 80 πεζοναύτες βαφτίστηκε «Άγιος Γεώργιος». Με αυτό ο Κολοκοτρώνης κατέπλευσε στη Λευκάδα. Εκεί άλλοτε υπερασπιζόταν το νησί από ενδεχόμενη επίθεση και άλλοτε απέπλεε σε καταδρομικές επιχειρήσεις. Απέκτησε μεγάλη ναυτική πείρα, την οποία θα αξιοποιήσει αργότερα στις επιχειρήσεις με τον αγγλικό στόλο στο Αιγαίο και στη μοίρα ΜΟΡΙΑΣ, η οποία αντιμέτωπη με τον τουρκικό στόλο θα σώσει την Ύδρα από την καταστροφή. Ο Κολοκοτρώνης βελτίωσε τις ικανότητές του στη ναυτική τέχνη αφού στις επιχειρήσεις του στην Αγία Μαύρα συνεργάστηκε με εμπειρότατους καπετάνιους-κυρίως Κεφαλλονίτες:

-τον Ιωάννη Κούπα, καπετάνιο στη «Μεγάλη Δούκισσα Μαρία», σκαρί με 16 πυροβόλα και 60 ναύτες.

-τον Σπυρίδωνα Καλλιγά, πλοίαρχο της «Αγίου Γερασίμου», με τον ίδιο εξοπλισμό και πλήρωμα.

-τον Διονύσιο Κουντουρή, κυβερνήτη της «Αγίας Ευαγγελίστριας», σαμπέκο με 18 πυροβόλα και 60 ναύτες.

-τους Βουτσινά, Ποταμιάνο, Ριτσαρδόπουλο , Σαρακηνό και Καραβιά.

Έχοντας την άδεια για καταδρομικές επιχειρήσεις κατά των τούρκων επέδραμε στις Αχαγιές, τοποθεσία κοντά στην Πάτρα, όπου έκαψε τα σπίτια, τους μύλους, τα μαγαζιά και τα κτήματα του Σαϊτ- Αγά, τούρκου μεγαλογεωκτήμονα της περιοχής, με περιουσία που εκτεινόταν από την Πάτρα μέχρι την Ηλεία. Συνέλαβε ως ομήρους υπηκόους του και απέσπασε πλούσια λάφυρα. Με την επιχείρηση αυτή πέτυχε δύο στόχους: και τους τούρκους εκδικήθηκε, για όσα κακά του είχαν προξενήσει, και προσόδους απέκτησε για το πλήρωμά του και την Επτάνησο Πολιτεία.

Επιστρέφοντας θριαμβευτικά στη Λευκάδα αντί για επαίνους και τιμές, τον περίμενε η φυλακή. Η επιδρομή του προκάλεσε τα αντίποινα των τούρκων, οι οποίοι απαγόρευσαν το εμπόριο τροφίμων από την Πελοπόννησο προς τα Επτάνησα-κυρίως τη Ζάκυνθο- ενέργεια που έβλαπτε τους εμπόρους και προκάλεσε την καταγγελία του Κολοκοτρώνη στην Επτανησιακή Γερουσία και τη ρωσική Αρχή. Με εντολή της τελευταίας ο Κολοκοτρώνης φυλακίστηκε στη ναυαρχίδα του ρωσικού στόλου «την Ευαγγελίστρια». Έγκλειστος στα αμπάρια του πλοίου υπέβαλε την αναφορά του στον Καποδίστρια:

Προς τον εξοχώτατο κόντε Ιωάννη Καποδίστρια, Κομισσάριο, Στραορδινάριο εις την νήσον της Αγίας Μαύρας . Παρά του καπετάν Κολοκοτρώνη, ραπόρτο (αναφορά).

Σας ειδοποιώ, ότι δια προσταγής του Τζενεράλε Παπαδοπούλου, ευρίσκομαι εις το αρέστο, (φυλακή)μέσα εις το καράβι του Αρχηγού μου Μαγιόρ κ. Ελευθερίου Κυριακοβίτσι όθεν παρακαλώ να μου δοθούν οι πάγες (τακτικές οφειλές-μισθοί)) μου και το κοντράτο (συμφωνία, συμβόλαιο) ως ταις 20 του παρόντος, όπου μου λείπουν 1500 γρόσια. Προσέτι σας φανερώνω, ότι δεν είμαι άξιος της δουλεύσεως και κατά το κοντράτο μου ζητώ τη λιτσέντζα μου ( άδεια απουσίας, απόλυση) δίδοντας σας το αβίζο (προειδοποίηση) από την σήμερον έως να συμπληρωθούν αι ημέραι είκοσι της σταλίας, (αναμονής) όπου διαλαμβάνεται το κοντράτο. (συμφωνία).

Τη 20 Ιουλίου 1807.

Δούλος ταπεινός

Ο Καποδίστριας στην πρόταση του Γραμματέα της Επικρατείας επί των εξωτερικών υποθέσεων για την τιμωρία του Κολοκοτρώνη απαντά στις 8/7: «Ανέγνων το πολύτιμον έγγραφον της Υ. Εκλαμπροτάτης Αυθεντίας, το οποίον ομιλεί περί του συνεπειών τούτων, περί της εξεταζομένης τιμωρίας του. Είδον το επίσημον έγγραφον της Α.Ε. του Πληρεξουσίου και την απάντησίν σας, τα οποία περί το θέμα τούτο αναστρέφονται, και επαναλαμβάνω εις την Υ. Εκλαμπροτάτην Αυθεντίαν ό,τι υποβάλλω επίσης επί τη ευκαιρία ταύτη προς την Εξοχωτάτην Γερουσίαν, ότι θα εφαρμόσω την τακτικήν του να συμπέσουν <αι επιδιώξεις μου> μετά των επιδιώξεων του Κράτους διά την διόρθωσιν του Κολοκοτρώνη ……….μετά της ενταύθα Στρατιωτικής Διοικήσεως».

Ο Καποδίστριας σε συνεννόηση με το στρατηγό Παπαδόπουλο ικανοποιούν το αίτημα του Κολοκοτρώνη και δεν του επιβάλλουν κάποια ποινή:

«Προς την Εξοχωτάτην Γερουσίαν Ο εν Αγία Μαύρα Έκτακτος Επίτροπος

Εκ του Εκτάκτου Επιτροπείου τη 29 Ιουλίου 1807.

Ο Εκλαμπρότατος Γραμματεύς της Επικρατείας του εκείσε Τμήματος με τιμά <αποστέλλων> τας διαταγάς των Υ.Υ.Ε.Ε. εν σχέσει προς τον Πλοίαρχον Θεόδωρον Κολοκοτρώνην διά του εγγράφου του της 23 Ιουλίου:

«Την 20ήν ο Κολοκοτρώνης έλαβε τον μηνιαίον μισθόν του και με ειδοποίησεν ούτος κατά το συμβόλαιόν του ότι επεθύμει να απαλλαγή των υποχρεώσεών του. Η κατακράτησις του μηνιαίου μισθού του, προταθείσα εις την Εξοχωτάτην Γερουσίαν υπό της Αυτού Εξοχότητος του κυρίου Πληρεξουσίου Υπουργού, δεν είναι μέτρον το οποίον δυνατόν να εκτελέσωμεν ευκόλως. Το πλήρωμα, μη έχον ευθύνην διά την διαγωγήν του Πλοιάρχου, θα θελήση τους μισθούς του ή θα ζητήση τουλάχιστον την διατροφήν του ή θα θελήση να λάβη άδεια…….. . Έπειτα, κατόπιν της δοθείσης μοι εντολής διά μέσου του εκείσε Τμήματος Εξωτερικών Υποθέσεων, ο Κολοκοτρώνης υπέστη την φυλάκισιν ολίγων ημερών, και ο μοναδικός Τούρκος τον οποίον ούτος είχεν επί του πλοίου του απεστάλη εις Ζάκυνθον· ο έτερος είχεν ήδη αποσταλή προηγουμένως εις Κέρκυραν. Ας μη φανή ελαφρά η ποινή διά της οποίας επεδιώχθη να διορθώσωμεν τον προειρημένον Πλοίαρχον.»

Αλλά ας επιστρέψουμε στο μέτωπο των επιχειρήσεων. Η παλλαϊκή άμυνα που εφάρμοσε ο Καποδίστριας, ο έλεγχος της θάλασσας και της διαύλου από το ναυτικό της Επτανήσου Πολιτείας και τα ρωσικά πλοία, η ενδυνάμωση του ενετικού κάστρου και των οχυρωμάτων Αλεξάνδρου και Κωνσταντίνου, η αποχώρηση των Τούρκων από τη συμμαχία με τους Γάλλους, ο βομβαρδισμός του φρουρίου του Τεκέ από το ρωσικό ναυτικό αλλά κυρίως η φθορά των στρατευμάτων του Αλή από τις επιθέσεις των οπλαρχηγών Αντώνη Κατσαντώνη και Νότη Μπότσαρη, οι οποίοι πραγματοποιούσαν επιθέσεις στα νώτα των Τουρκαλβανών και εμπόδιζαν τον ανεφοδιασμό τους, ανάγκασαν τον Αλή Πασά να αποσυρθεί και να εγκαταλείψει την επιχείρηση κατάληψης του νησιού τέλη Ιουνίου- αρχές του Ιουλίου του 1807.

«Ο αυτοπροσώπως τοποτηρητής του εν Λευκάδι πολέμου, Καποδίστριας, την διχόνοιαν και παραλυσίαν ταύτην του Τουρκικού στρατοπέδου θεωρών, συνεννοήθη μετά των εv Ακαρνανία και Αιτωλία αρματολών, όπως ούτοι καταδιώκοντας τας χώρας του Αλή, απασχολήσωσι την προσοχήν του στρατού αυτού εκ της Λευκάδος εις άλλα πολεμούμενα μέρη. Χάριτι των λεηλασιών αυτών και επιδρομών εις τας Τουρκικάς απέναντι χώρας, ένθα καίουσι χωρία και κώμας των εχθρών»……. «το ήμισυ του Τουρκικού στρατού, το ανθηρότερον και εκλεκτότερον εγκατέλειψε την πολιορκίαν της Λευκάδος, επιδοθέν εις τον καταδιωγμόν των ανδρείων τούτων. Αλλ’ οι ανδρείοι ούτοι, εκτελούντες το σχέδιον του επιτηρητού, και παροτρυνόμενοι υπό των προτροπών του αρχιεπισκόπου Άρτης Ιγνατίου, επίφερον παντού πυρ και μάχαιραν, ουδεμίαν άνεσιν δίδοντες προς τους καταδιώκοντας αυτούς».

Η Μεγάλη αυτή επιτυχία των επτανησιακών και ελληνικών δυνάμεων γιορτάστηκε στις 7 Ιουλίου με συμπόσιο και γλέντι και με τη συμμετοχή πολλών αγωνιστών. Θα παραθέσω και εγώ, όπως και οι άλλοι που έχουν αναφερθεί στο γεγονός, αυτολεξεί την περιγραφή από τον Καποδίστρια: «Ο Σεβασμιώτατος Ιγνάτιος, μολονότι εις κακήν κατάστασιν υγείας, μετέβη εις την εξοχήν, εις την θέσιν «Μαγεμένο», και υπό τα δένδρα των κήπων τούτων κατεσκήνωσε μεταξύ των γενναίων του, οι οποίοι υπερβαίνουν τον αριθμόν των τετρακοσίων. Η ημέρα ήτο λαμπροτάτη. Καθήμενοι υπό την μεγάλην σκιάν πυκνοφύλλου καρυάς ο Σεβασμιώτατος Ιγνάτιος, η Α.Ε. Ο Στρατηγός κύριος Παπαδόπουλος και εγώ ευρέθημεν εν μέσω οπλαρχηγών, και ιδιαιτέρως του συνετού και ανδρείου Μπότσαρη, του αρειμανίου Κατσαντώνη και άλλων, των οποίων η συγκράτησις των ασυνήθων ονομάτων των δεν είναι εύκολον πράγμα. Τον πρώτον τούτον κύκλον επλαισίωνον, καθήμενοι επίσης εις κύκλον, όλοι οι άλλοι.

α. Ιγνάτιος ο Ουγγροβλαχίας (1765-1828). Αρχικά Μητροπολίτης Άρτας, μετέπειτα Βουκουρεστίου. Συμμετείχε στην άμυνα της Λευκάδας επικεφαλής 400 Ηπειρωτοσουλιωτών, β. Η ιστορική συνάντηση, στου «Μαγεμένου», 7/7/1807

Η πρωΐα ηναλώθη διά την ακρόασιν παρά των πλέον ευγλώττων της διηγήσεως των κατορθωμάτων των. Ηκολούθησε γεύμα, το οποίον είχεν όλα τα χαρακτηρστικά των γευμάτων των ηρωικών χρόνων, των αδομένων υπό του Ομήρου. Τελικώς η μουσική, το άσμα, ο χορός. Περί της ημετέρας πολιτείας και περί της προστασίας ήτις την υποστηρίζει έγινεν αναφορά δι’ ολίγων, και ούτοι πείθονται πλέον ότι η Πολιτεία θα μείνη πάντοτε πατρίς των, αφού έδωσαν εις την πατρίδα ταύτην δείγματα συμπαθείας και αφού της παρέχουν κατά τον παρόντα πόλεμον διακεκριμένας και σημαντικωτάτας υπηρεσίας. Ούτοι πρόκειται να αναχωρήσουν εντός ολίγων ημερών με καλλιτέραν εκπαίδευσιν και κατόπιν του καθορισμού μερικών κανόνων, εκ των οποίων δύναται να προσδοκάται ότι ίσως παρωθηθή εις μεγαλύτερα γεγονότα η αληθώς εις βαθμόν ηρωισμού γενναιότης των ανδρών τούτων, των μοναδικών εις την δύναμιν της ψυχής και εις την καρτερίαν των εις τον αγώνα και εις το να υπομένουν παν είδος στερήσεως.».

Σε αυτή τη συγκέντρωση δε διαπιστώνεται η παρουσία του Κολοκοτρώνη. Απλώς εικάζεται.. Ούτε ο Καποδίστριας, ούτε ο Ιγνάτιος αναφέρονται σε αυτήν, αν και παρόντες στην εκδήλωση, αλλά ούτε και ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης μνημονεύει το γεγονός. Λευκάδιοι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι την ημέρα της συνάθροισης κατέπλευσε με το «Αγιος Γεώργιος» και μάλλον ήταν παρών. Είναι πιθανόν όμως λόγω της καταγγελίας σε βάρος του να απουσίαζε ή να είχε ήδη κρατηθεί.

Ο βίος δυστυχώς της Επτανήσου Πολιτείας υπήρξε σύντομος (επτά έτη) και το τέλος της θλιβερό. Μία μέρα μετά τον πανηγυρικό εορτασμό συνέβη «ανατροπή που κατέπνιξε την Ιόνιο Πολιτεία στα σπάργανα». Η συνθήκη του Τιλσίτ ανάμεσα στον Αυτοκράτορα της Γαλλίας Ναπολέοντα και τον Τσάρο Αλέξανδρο της Ρωσίας και ειδικότερα με το άρθρο 2 καθόριζε: « Η Α.Μ. ο αυτοκράτωρ Ναπολέων θα κατέχει ως απόλυτος κτήτωρ και κυρίαρχος τας επτά Ιονίους νήσους». Η συνθήκη αυτή που κοινοποιήθηκε στην Ιόνιο Πολιτεία στις 30 Ιουλίου, άφησε εμβρόντητο τον Καποδίστρια, ο οποίος διατάσσονταν στις 6 Αυγούστου να παραδώσει το νησί στη Γαλλική φρουρά και να επιστρέψει στην Κέρκυρα.

Ο Κολοκοτρώνης επέστρεψε στη Ζάκυνθο γιατί δεν άντεχε να αλλάξει πάλι σημαία. ΄Όμως δε θα μείνει άπραγος. Τους επόμενους μήνες θα συνεχίσει τον αγώνα κατά των τούρκων στη θάλασσα, όταν στη σύναξη της Σκιάθου θα συνεργαστεί με τους Σταθά, Λαζαίους, Νικοτσάρα, ως Διοικητής της μοίρας του Μοριά, που αποτελούνταν από δέκα πλοία.

Μετά τις θαλάσσιες δράσεις του, τη μύησή του στη Φιλική Εταιρία το 1818, θα επιστρέψει τον Ιανουάριο του 1821 στον αγαπημένο του τόπο, το Μοριά και συγκεκριμένα τη Μάνη, για να ηγηθεί της επανάστασης και να ελευθερώσει τον τόπο του. Δε θα λησμονήσει όμως την προεπαναστατική ναυτική του θητεία , την οποία θα αξιολογήσει με τα θυμόσοφα λόγια του: «από τα δυο στοιχεία, γη και πέλαγος, το δεύτερο είναι το πολυτιμότερο δι’ ημάς: Φεύγουν οι στεριαίς, από παντού αγναντεύομε θάλασσα».

Σημείωση: Για το άρθρο αυτό λήφθηκαν υπόψη οι πηγές:

– Τερσέτη, διήγησις συμβάντων της ελληνικής φυλής, υπαγόρευσε Θεόδωρος Κ. Κολοκοτρώνης, ΑΘΗΝΗΣΙΝ 1846, τυπογραφείο Νικ. Φιλαδελφέως

– ΑΡΧΕΙΟΝ Ι. Καποδίστρια, τόμος Β΄ Κέρκυρα 1978

– Παναγιώτη Χιώτη, σειράς ιστορικών απομνημονευμάτων, Αθήνα 1979. Εκδόσεις Καραβία.

– Αρχείο Μητροπολίτου Ιγνατίου Ουγγροβλαχίας GRGSA-CA- PRI085.01 1799-1836 (Γ.Α.Κ.)

– και 14 βοηθήματα, που λόγω στενότητας χώρου δεν παρατίθενται εδώ, είναι όμως στη διάθεση των αναγνωστών στο e-mail Aspronik@sch.gr.

https://www.mylefkada.gr/alles-eidiseis/ellada/o-kolokotronis-ploiarchos-sti-leykada-183335/